Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Acastus

Afstamming en jeugd

Acastus wordt in Thessalië, in de stad Iolcus, geboren als de zoon van koning Pelias 1 en zijn vrouw Anaxibia 2, maar ook Phylomache wordt als vrouw van Pelias 1 genoemd. Acastus heeft vier zusters: Pisidice 3; Pelopia 1, Hippothoe 2 en Alcestis. Volgens de schrijver Hyginus is ook Medusa 4 zijn zus en volgens Diodorus Siculus, in zijn Geschiedenis van de Wereld, waren Amphinome 4 en Evadne 4 eveneens zussen van Acastus.

Wanneer de oproep vanuit Calydon door Griekeland klinkt om een reusachtig Everzwijn 2 te helpen doden geeft Acastus hier op jonge leeftijd gehoor aan. Samen met een grote groep helden nam hij, als specialist in het speerwerpen, deel aan de jacht op het monsterlijke Everzwijn 2. Ook de geweldige Peleus nam deel aan de jacht op het Everzwijn 2. Maar toen deze zijn speer wierp trof hij per ongeluk Eurytion 1 die daardoor dodelijk gewond raakte. Hierdoor moest Peleus zijn geboortestad Phthia verlaten en ging naar Iolcus waar Acastus hem ritueel reinigde van deze misdaad.

Later trouwt Acastus met Astydamia 3 en verwekt bij haar in de loop van de tijd drie dochters. Hun namen waren Sterope 5, Sthenele 2 en Laodamia 2. Naast deze drie dochters kreeg Acastus twee zoons, Plisthenes 3 en Menalippus.

Tocht van de Argonauten

Wanneer de jeugdige Iason in Iolcus aan het hof van koning Pelias 1 verschijnt is de koning bang dat Iason, de zoon van zijn broer Aeson, de macht in zijn koninkrijk wil overnemen. Om dit te voorkomen verzint hij een opdracht voor Iason waarmee hij, zo houdt hij hem voor, veel eer en roem kan behalen. In Colchis moet hij de Gouden Vacht bij de barse koning Aeetes op gaan halen. Deze opdracht is echter zo moeilijk dat Pelias 1 verwacht dat Iason zal sterven en de kans op een machtsovername daardoor verkeken zal zijn.

Iason verzamelt zo’n vijftig dappere jongemannen om zich heen, die allemaal belust zijn op roem, en laat een groot schip, de Argo, bouwen. Tijdens deze periode probeert hij ook Acastus over te halen om deel te nemen aan de tocht en zo diens vader Pelias 1 een hak te zetten. Iason speelt in op het gemoed van de jonge prins Acastus die uiteindelijk zegt: ‘Genoeg, genoeg, ik ben klaar voor alles wat je me vraagt. Denk niet dat ik een achterblijver zal zijn, of meer vertrouwen stel in het koninkrijk van mijn vader dan in jou. Nee, ik zal zonder dat mijn vader het merkt ontsnappen en plotseling aan je zijde staan wanneer je op het punt staat om te vertrekken.

Het schip de Argo

Tegen de wil van zijn vader in, geholpen door zijn zus Pelopia 1, verkleedt Acastus zich in een onopvallende dubbele mantel, en gaat hij, wanneer het schip op punt van vertrek staat, naar de landkaap Pagasae. Jubelend snelt hij langs de paden van de kaap naar beneden en voegt zich bij de bemanning van het schip. Zodra Acastus aan boord is kapt Iason de trossen en begint de beroemde tocht van de Argonauten.

Acastus beleeft, samen met de Argonauten, vele avonturen tijdens die tocht en komt onder andere bij de vrouwen op Lemnos, de Dolionen, waar hij in het nachtelijke gevecht Sphodris verslaat, vaart tussen de Botsende Rotsen door en komt na een lange tocht, waarin Acastus regelmatig waakt over de slapende bemanning, uiteindelijk in Colchis aan waar hij zich dapper weert in de burgeroorlog die er heerst. Uiteindelijk verovert Iason, met hulp van tovenares Medea 1, de Gouden Vacht en neemt haar ook mee naar huis om daar met haar te trouwen. De mannen beginnen aan hun terugtocht en komen na een grote omweg ongeveer vier maanden na hun vertrek weer in Iolcus aan.

Dood van Pelias 1

Via een list laat Medea 1 de zusters van Acastus hun vader Pelias 1 in stukken snijden en die in een toverketel werpen. Zij denken, op aangeven van Medea 1, dat Pelias 1 hierdoor een verjongingskuur zal ondergaan maar deze overleeft uiteraard de slachtpartij niet. Hierop maakt Iason zich meester van het paleis maar schenkt de macht over het koninkrijk aan Acastus omdat hij met hem is meegegaan op de tocht naar Colchis. Deze roept, als koning, een volksvergadering bijeen om recht te spreken. Iason verdedigt zich manmoedig en verklaart dat hij alleen wraak heeft genomen op de man die hem in eerste instantie, via een omweg, had willen doden. Iason bevestigt nogmaals het koningschap van Acastus en belooft ook om voor een goed huwelijk voor de dochters van Pelias 1 te zorgen. Uiteindelijk wordt door Acastus besloten dat Iason en Medea 1 hun leven mogen behouden maar Iolcus als bannelingen moeten verlaten.

Ter nagedachtenis van zijn vader Pelias 1 organiseert Acastus Spelen voor de Argivers. Tijdens deze spelen, waaraan ook enkele Argonauten deelnamen, won Zetes de hardloopwedstrijd, Calais de tweekamp, Castor en Polydeuces ieder een wedstrijd, Bellerophon de paardenrace, Iolaus 1 de vierspanwedstrijd, Eurytus 4 het boogschieten, Cephalus 2 met de slinger en Orpheus met de lier. Naast deze wedstrijden en winnaars namen er ook nog vele anderen deel aan een wedstrijd in een andere categorie.

Ontrouw van Astydamia

Ook Peleus neemt deel aan de Spelen en worstelt met Atalanta. De vrouw van Acastus, Astydamia 3, wordt tijdens de Spelen verliefd op Peleus en stuurt een bericht dat ze graag met hem het bed wil delen. Wanneer Peleus hier niets van wil weten beschuldigt Astydamia 3 hem valselijk bij Acastus en vertelt dat hij geprobeerd heeft haar te verkrachten. Toen Acastus dit hoorde vond hij het niet juist om de man zelf te doden die hij eerder gereinigd had en verzon iets anders.

Hij nam Peleus mee uit jagen op de berg Pelion en hield een wedstrijd wie de meeste dieren kon doden. Peleus sneed van alle dieren die hij te pakken kreeg de tong af en stopte die in zijn weitas. Acastus deed, toen zij elkaar weer zagen, minachtend tegen Peleus omdat hij geen dode dieren bij zich had. Daarop liet Peleus de tongen zien en zei dat hij evenzoveel dieren had gedood. Tijdens een rustpauze viel Peleus in slaap en ging Acastus ervandoor nadat hij het zwaard van Peleus onder koeienmest verstopt had. Peleus zou gedood zijn door de Centauren, die hem slapend aantroffen, als Chiron hem niet gered had en meenam naar zijn grot.

Dood van Laodamia

Treurende Laodamia

In de loop der jaren ontpopt Acastus zich als een wrede tiran. Zijn dochter, Laodamia 2, trouwt met Protesilaus die deelneemt aan de Trojaanse Oorlog en daar als eerste sterft wanneer hij uit de boot springt. Laodamia 2 is ontroostbaar en maakt een bronzen beeld van haar man dat zij kust en omarmt. Als Acastus plotseling in haar kamer verschijnt, en de dwaze vertoning ziet, maakt hij een eind aan haar marteling door het beeld op een brandstapel te verbranden. Laodamia 2 kan haar verdriet echter niet verdragen en werpt zich ook op de brandstapel en sterft.

Wraak van Neoptolemus

Vanwege de onheuse behandeling van Peleus wil Neoptolemus, de zoon van Achilles, wraak nemen op Acastus. Hij stuurt twee verkenners, Chrysippus 3 en Aratus, naar Thessalië en hoort van hen dat Peleus als oude man nog steeds in de grot van Chiron schuilt. Neoptolemus gaat naar zijn grootvader toe en komt daar net op het moment aan dat de zoons van Acastus, Menalippus en Plisthenes 3, op de berg Pelion willen gaan jagen. Hij mag deelnemen aan de jacht, doodt beide broers, en hoort van hun slaaf, Cinyras 2, dat ook Acastus er aan komt. Neoptolemus vermomt zich en vertelt Acastus dat Peleus in de grot van Chiron ligt te slapen.

Daar Acastus, vanwege de vermeende verkrachting van zijn vrouw, Peleus nog steeds wil doden gaat hij direct op weg naar de grot. Bij de ingang verbiedt Thetis hem binnen te komen. Zij was direct naar de grot gekomen toen ze gehoord had wat er aan de hand was, om Peleus te beschermen. Thetis schold Acastus vierkant uit vanwege zij misdaad tegen het huis van Achilles en de wetten van de goden. Maar daarna gebruikte zij haar invloed om te voorkomen dat Neoptolemus hem zou doden bij de grot. Dankbaar voor deze redding stond Acastus daarop de macht over zijn koninkrijk af aan Neoptolemus.

Wraak van Peleus

Volgens een andere versie van de mythen trekt Peleus, vele jaren nadat hij in het bos was achtergelaten, als wraak voor de valse beschuldiging van Astydamia 3, samen met de Dioscuren en Iason, op tegen Iolcus. Hij doodt Astydamia 3, en nadat hij haar lichaam in stukken gesneden heeft, leidt hij zijn leger tussen die stukken door de stad in.

Nadat de naar het buitenland verbannen Iason een eind aan zijn leven had gemaakt, en zijn kinderen met respect in het heiligdom van Hera waren begraven, kwam Thessalus 2, die aan de moordpoging van zijn moeder Medea 1 ontsnapt was, naar Iolcus. Daar aangekomen ontdekte hij dat Acastus kort geleden was overleden. Vanwege zijn geboorterecht nam hij de troon over en noemde de inwoners voortaan Thessaliërs, naar zichzelf.

Stambomen:

Pelias 1 Anaxibia 2 / Phylomache - -
Acastus Astydamia 3
Sterope 5, Sthenele 2, Laodamia 2, Menalippus, Plisthenes 3

Bronnen:

©2013 Maarten Hendriksz