Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Achelous

Riviergod Achelous

de Riviergod Achelous is één van de vele zoons van de zeegoden Oceanus en Tethys. Samen met zijn andere broers en zussen, de Oceaniden heerst deze groep als Riviergoden en Waternimfen over een rivier, bron of andere waterrijke plaats. Achelous is de Riviergod van de gelijknamige stroom in de streek Aetolië en is de koning van alle rivieren. De rivier, met z’n vele zilverkleurige kolken, is zo mooi dat zelfs de godin Aphrodite er af en toe een bad in neemt.

Achelous, die het vermogen heeft om van gedaante te veranderen, woont in een grote grot naast de rivier met een poel ervoor. Binnenin staan standbeelden die van ruw tuf- en poreus puimsteen zijn gemaakt terwijl er vochtig mos op de bodem ligt. Het plafond is versierd met parelschelpen en purperslakken. De poel heeft een relatie met Dionysus 2. Want toen deze de pure wijn aan de mensheid schonk ontdekte men, nadat de wijn met water uit de rivier was aangelengd, dat ze lekkerder was om te drinken en minder snel dronken werd. Langs de poel staan dan ook prachtige bloemen, wijnstokken en klimop waarin vogels huizen en luidruchtig kwinkeleren.

Ontstaan van de Echinaden

De nimfen zijn gewend om langs de rivier te dansen en daar hun grote dansfeesten te organiseren. Zij nodigen bij zo’n feest eens alle goden uit maar vergeten Achelous. De riviergod wordt hier zo boos over dat hij met verschrikkelijke kracht zijn water laat opzwellen dat net zo razend werd als zijn hart. Hij rukt bossen los van hun bossen, veld van veld en spoelt de Nimfen, die toen pas in de gaten hadden dat ze hem waren vergeten, met land en al naar zee. Dit stuk land spoelt naar zee waar het in vijf stukken wordt gebroken en de eilandengroep de Echinaden ontstaat.

De Muzen

Bij de Muze Melpomene, of Terpsichore, verwekte Achelous de Sirenen Thelxiepia, Molpe en Pisinoe. Volgens Apollodorus in zijn Mythologische Bibliotheek, verwekt Achelous de Sirenen niet bij een Muze, maar bij Sterope 2, de dochter van Porthaon en Euryte 1 uit Aetolië. In die situatie zijn er vier Sirenen met de namen Pisinoe, Molpe, Aglaope en Thelxiepia. Deze Sirenen waren half menselijk en bezaten een vogellichaam met de borst en het hoofd van een mens.

Oceanus Tethys Zeus / Uranus Mnemosyne / Gaea
Achelous Melpomene / Terpsichore
Sirenen: Molpe, Pisinoe, Thelxiepia

Oceanus Tethys Porthaon Euryte 1
Achelous Sterope 2
Sirenen: Aglaope, Molpe, Pisinoe, Thelxiepia

Perimede 1

Later trouwt Achelous met Perimede 1, de dochter van Aeolus 1 en Enarete, en verwekt bij haar twee kinderen, Hippodamas 2 en Orestes 4.

Oceanus Tethys Aeolus 1 Enarete
Achelous Perimede 1
Hippodamas 2, Orestes 4

Perimele 1

Riviergod Achelous

Net als alle andere mannelijke goden is Achelous niet vies van de vrouwen en verkracht eens het meisje Perimele 1, de dochter van zijn eigen zoon Hippodamas 2. Toen Hippodamas 2 er achter kwam dat zijn dochter ongewenst zwanger was geworden schopte hij haar van een rots in zee om te sterven. Achelous was nog steeds gek op Perimele 1 en ving haar op in zijn armen. Smekend riep hij vervolgens de Zeegod Poseidon aan: ‘O, ik smeek u, breng hulp! Geef haar, die door haar vaders wreedheid moet verdrinken een stukje vaste grond of maak haar zelf tot vaste grond!’ Zijn gebed werd verhoord en het meisje veranderde, al zwemmend, in een eiland in zee op enige afstand van de Echinaden.

Oceanus Tethys Hippodamas 2 -
Achelous Perimele 1
-

Callirhoe 2

Achelous wordt ook, bij een onbekende vrouw, de vader van Callirhoe 2 genoemd. In Griekenland oordeelde men dat een schuldige zich van zijn misdaad kon bevrijden door een zuivering. Wanneer Alcmaeon, achtervolgd door de Erinyen omdat hij zijn moeder heeft vermoord, eens bij Achelous terechtkomt, heeft hij medelijden met de jongen en zuivert hem van zijn misdaad. Bovendien schenkt hij Alcmaeon zijn dochter Callirhoe 2 als vrouw. Samen met haar sticht Alcmaeon een stad in het gebied dat door het slib van de rivier gevormd was. Jaren later geeft Achelous zijn kleinzoons, de kinderen van Callirhoe 2: Amphoterus 2 en Acarnan 1, opdracht om de mantel en halsketting van Harmonia 1 naar Delphi te brengen.

Aphrodite Tethys - -
Achelous -
Callirhoe 2

Strijd om Deianira 1

De Riviergod raakt ook verkikkerd op Deianira 1, een prinses die nog bij haar vader in de stad Pleuron woont, en wil met haar trouwen. Hij vraagt haar (stief)vader Oeneus 1 om de hand van het meisje. Om zijn bovenmenselijke gaven te tonen verandert hij zich in drie gedaanten, eerst in een stier, daarna in een gevlekte slang en tenslotte in een menselijke gedaante maar met een gehoornd hoofd. Vanuit zijn ruige baard droop water. Als Deianira 1 dit ziet gruwt zij van afgrijzen en zou nog liever sterven dan met zo’n echtgenoot te moeten slapen.

Riviergod Achelous

Op hetzelfde moment komt ook Heracles opdagen die eveneens naar de hand van Deianira 1 dingt. Tussen de twee mannen ontstaat een woordenstrijd en pocht elk over zijn afkomst. Heracles over zijn vader Zeus, en de Twaalf Werken die hij heeft verricht, terwijl Achelous zegt dat hij een riviergod en koning over alle rivieren is. Daarnaast zegt hij dat hij geen schoonzoon uit het buitenland is maar een landgenoot van Oeneus 1 en dat Hera geen hekel aan hem heeft.

Terwijl Achelous dit soort dingen roept wordt Heracles, die toch al een kort lontje heeft, steeds bozer en bozer en zegt: ‘Mijn vuisten zijn beter dan mijn woorden. Als ik win in een tweekamp mag jij winnen met woorden’, en daagt Achelous uit tot een gevecht. Deze neemt de uitdaging aan, gooit zijn groene mantel af, en gaat met opgeheven vuisten klaar staan voor de strijd.

Snel pakt Heracles een hand vol zand op en gooit dat in het gezicht van Achelous waarna deze hetzelfde doet. Dan grijpen de twee mastodonten elkaar beet en probeert de een de ander omver te werpen. Ze staan ineen verstrengeld, voet aan voet, en duwen met al hun kracht, hoofd tegen hoofd. Het lijken wel twee koppige stieren tijdens een gevecht om een mooi vrouwtje. Driemaal probeert Heracles zich los te rukken en driemaal mislukt dit. Bij de vierde poging lukt het wel en dient Heracles de Riviergod een reusachtige stomp toe waardoor deze op zijn rug valt. Heracles springt bovenop Achelous, maar deze weet met veel moeite, en happend naar lucht, onder hem vandaan te komen. Heracles aarzelt geen seconde en grijpt Achelous in zijn nek en knijp zijn keel dicht waarna Achelous op de grond zakt.

Op dat moment gebruikt Achelous zijn bovennatuurlijke krachten en verandert in een slang. Heracles moet hier hard om lachen en vertelt hoe hij in zijn babytijd als eens twee slangen heeft gewurgd met zijn blote handen en knijpt opnieuw de keel van Achelous dicht. Opnieuw snakt Achelous naar lucht en verandert in een stier. Maar ook daar heeft Heracles geen moeite mee, drukt de kop van het beest naar de grond en breekt één van de hoorns af. Hierna geeft Achelous zich gewonnen en mag Heracles Deianira 1 als vrouw hebben. Om zijn hoorn terug te krijgen moest Achelous de Hoorn van Overvloed afstaan die de Nimfen vol met fruit en bloemen hadden gewijd aan de Godin van de Overvloed en oorspronkelijk de hoorn van Amalthea was geweest.

Achelous ontvangt Theseus

Na de strijd met Heracles verbergt Achelous zich lange tijd vol schaamte in zijn grot en durft nauwelijks met zijn hoofd boven water te komen. Maar wanneer zijn rivier door zware regen fors is gezwollen en Theseus, na de jacht op het Everzwijn 2, naar Athene terug wil keren ontvangt de god hem gastvrij in zijn grot. Nimfen op blote voeten schuiven tafels vol eten aan en na de maaltijd wordt er wijn geschonken. De mannen beginnen verhalen te vertellen en ook Achelous vertelt er een paar waarbij de Riviergod er niet aan ontkomt om ook over zijn afgebroken hoorn te vertellen. Bij het eerste daglicht de volgende dag nemen de mannen als goede vrienden afscheid van de god en vertrekken. Sinds die tijd dekt Achelous zijn hoofdwond af met een rietkrans of wilgengroen.

Eurymedusa 2

Volgens een enkele legende wordt ook Eurymedusa 2 genoemd als de dochter van Achelous. Zij baarde later Myrmidon, de stamvader van de Myrmidonen.

Oceanus Tethys - -
Achelous -
Eurymedusa 2

Bronnen:

©2013 Maarten Hendriksz