Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Boreas 1 - Noordenwind

Boreas, de god van de gure Noordenwind

Boreas 1 is de god van de gure en stormachtige noordenwind. Hij is een zoon van de Titanenzoon Astraeus 1 en de godin van de dageraad Eos 1. Zijn broers zijn de andere drie (hoofd)Winden 1: Eurus, Notus en Zephyrus 1. De overige Winden 2 zijn geen broers van Boreas 1 maar stammen af van het monster Typhon. Boreas 1 heeft nog een zus, Astraea, terwijl ook de morgenster Eosphorus (Hesperus) zijn broer is net als de overige Sterren.

Omdat de vier broers altijd ruzie met elkaar maken worden zij door hun vader naar de vier windstreken gestuurd om daar apart van elkaar te gaan wonen. Boreas 1 kiest als woonplaats de berg Haemus in Thracië vanwaar hij zijn koude adem over de mensen laat striemen. Daar woont hij in een grot met zeven kamers. Zeus bepaalt echter dat de vier broers moeten gehoorzamen aan de Heer van de Winden 1 Aeolus 2 die op het eiland Aeolia woont. Aeolus 2 krijgt van Zeus de macht om de Winden 1 op het eiland, in grotten achter bronzen deuren, op te sluiten wanneer hij van mening is, of bevel krijgt, dat ze niet mogen waaien.

Als Boreas 1 wordt losgelaten verheft hij zich hoog boven aarde en valt dan met enorme kracht op de wereld aan. Gewapend met zware stormvlagen en bevroren sneeuw, terwijl zijn vleugels stijf bevroren zijn van de hagel, overweldigt hij de wouden en velden met zijn bulderende storm. Ook op zee zwiepen de golven dan huizenhoog op en is het voor schepen levensgevaarlijk om daar rond te zwerven.

Trouw aan Zeus

Tijdens de strijd van Typhon met Zeus ondersteunde Boreas 1 de oppergod met zijn rukwinden, en laat hij in de lucht, samen met zijn andere broers, een geweldig geraas klinken. Aan de andere kant pocht Typhon dat hij, wanneer hij wint, de vier Winden 1 tot zijn slaven zal maken. Maar Boreas 1 en zijn drie broers blijven Zeus trouw en geselen Typhon met enorme windstoten waarin ijs, droge en natte sneeuw, en grote hoeveelheden striemende regendruppels verwerkt zijn waardoor de gigant ernstig verzwakt wordt en uiteindelijk op moet geven.

Tijdens de zondvloed van Zeus zuigen Boreas 1 en zijn broers alle rivieren leeg en voegen dit water toe aan de wolken die ze vervolgens in enorme regenbuien laten neervallen op het land. Volgens Ovidius werd Boreas 1 echter op dat tijdstip, samen met Eurus en Notus, in de grot van Aeolus 2 opgesloten en mocht alleen de van regen zwangere Zephyrus 1 naar buiten om enorme regenbuien los te laten op aarde. Na de zondvloed mag Boreas 1 weer naar buiten om de regenwolken te verjagen met zijn stormwinden.

Wanneer Leto hoogzwanger is van Zeus, en Hera ervoor gezorgd heeft dat geen enkele plaats op aarde haar een kraambed wil bieden, draagt Boreas 1 Leto door de lucht naar het los drijvende eiland Delos. Dit eiland zat niet vast aan de aarde en maakte dus geen onderdeel uit van het verbod van Hera.

Daden

Wanneer Demeter zorgen heeft over het grote aantal vrijers voor haar dochter Persephone 1 gaat ze eens op bezoek bij Astraeus 1. Op het eiland aangekomen wordt Demeter hartelijk welkom geheten door de oude man en zijn vier zoons. Samen met Eurus, Notus en Zephyrus 1 verzorgt Boreas 1 een heerlijke maaltijd voor de godin terwijl zij met hun vader spreekt.

De Winden 1 worden ook menigmaal opgeroepen om met hun adem de brandstapel van een geliefde held aan te wakkeren zodat het hout goed vlam vat en er een reusachtig vuur oplaait. Zo komt Boreas 1 onder andere in het geweer bij de brandstapel van Patroclus 1 en Achilles. Maar ook als er een sterveling iets wel of niet goed heeft gedaan, in de ogen van een god, worden de Winden 1 opgeroepen. Dan moet er een storm op zee worden veroorzaakt met enorme golven waardoor de schepen vergaan of uit de koers worden geslagen. Bekende verhalen hierover zijn de stormen waarmee Odysseus en Aeneas te kampen kregen tijdens hun reizen.

Maar Boreas 1 kon ook wraakzuchtig zijn voor mensen die een onrechtmatige daad pleegden. Zo maakte hij in Thracië de ziener Phineus 1 blind omdat deze zijn eigen zoons blind had gemaakt. Phineus 1 kwam tot deze daad vanwege de valse beschuldiging van zijn vrouw dat zijn zoons hadden geprobeerd haar aan te randen.

Verwekker van paarden

In Dardanië bevrucht Boreas 1 eens, in de gedaante van een hengst met zwarte manen, twaalf merries uit de kudde van koning Erichthonius 1. Deze schonken hem twaalf veulens die als de wind over de velden konden galopperen. Hun hoeven raakten de aarde niet waardoor de paarden over zee konden lopen en ze niet verder zonken dan de schuimkoppen van de branding.

Bij de Erinyen verwekt Boreas 1 de vier paarden, Roodvuur, Hitte, Tumult 2 en Paniek 2. Deze vuur ademende paarden werden aan de Oorlogsgod Ares 1 geschonken die ze voor zijn strijdwagen spande. Wanneer Ares 1 in zijn wagen naar het strijdtoneel gaat siddert heel de lucht vanwege het gestamp en de hitte van deze vier paarden.

Huwelijk en kinderen

Ontvoering van Orithyia door Boreas

Maar uiteindelijk trouwt Boreas 1 met Orithyia 1, de dochter van koning Erechtheus uit Athene. Wanneer hij deze mooie dochter van de koning bij de rivier Ilissus ziet spelen raakt Boreas 1 onmiddellijk verliefd op het meisje. Hij smeekt haar om zijn vrouw te worden maar zij weigert, omdat Erechtheus haar aan Tereus uit Thracië beloofd had. Als vleien geen nut meer heeft, brult Boreas 1 van woede: ‘Waarom bracht ik mijn wapens niet mee, mijn razernij en stormgeweld? Wat moet ik met dat zoete gevlei? Het is minderwaardig voor een windgod! Bij mij hoort kracht. Met kracht verjaag ik het sombere wolkendok, met kracht beuk ik de zee, ontwortel ik knoestige bomen, verhard ik sneeuw tot ijs en zwiep met hagel over het land. Wanneer ik in het luchtruim met mijn broers ga vechten, want daar is mijn terrein, val ik met zoveel windkracht aan dat heel de ether om ons heen weerklinkt van onze aanval en uit de wolkenmassa’s bliksemvuur te voorschijn springt. Ja, wanneer ik doordring tot in de holle aardspelonken en woest mijn schouders tegen de rotsen druk, laat ik de doden schrikken en de aardbol schudden. Zo had ik ook mijn aanzoek moeten doen. Ik had Erechtheus schoonvader moeten maken en niet vragen of het mocht.

Dan slaat Boreas 1 zijn grijze vleugels uit en grijpt begerig, en gehuld in een dikke mist, de doodsbenauwde Orithyia 1. Vervolgens vliegt hij in razende vaart met haar weg en stopt pas wanneer hij bij zijn woning in Thracië is aangekomen. Daar trouwt Boreas 1 met Orithyia 1 en wordt het meisje moeder van vier kinderen. Twee dochters: Cleopatra 5 en Chione 1 en twee half goddelijke zoons Zetes en Calais. Deze twee hadden, net als hun vader, vleugels en zouden later deelnemen aan de tocht van de Argonauten.

Bij onbekend gebleven vrouwen verwekt Boreas 1 nog een aantal andere kinderen. Zo zet hij de drie dochters, Upis 2, Loxo 1 en Hecaerge 1, op de wereld bij een vrouw die in de buurt van Arima, een bergmassief in Klein-Azië, woonde. Bij twee verschillende vrouwen verwekt Boreas 1 in Thracië ook nog de zoons Butes 6 en Lycurgus 6. De jongste van deze halfbroers, Butes 6, smeedde een complot tegen zijn andere broer die hem, nadat het complet ontdekt was, geen andere straf gaf dan te emigreren naar een ander land.

Net als Zeus blijft Boreas 1 gek op het andere geslacht en is hij eens verliefd op Europa 2. Maar wanneer zij door Zeus ontvoerd wordt moet Boreas 1 lijdzaam toekijken terwijl het meisje hem smeekt: ‘Ach Boreas 1, ik smeek u, neem me mee op uw vleugels in de lucht, zoals u eens uw Orithyia 1 ontvoerde.’ Maar Boreas 1 durft niet in te grijpen, bang als hij is dat Zeus hem iets aan zal doen.

Stamboom:

Astraeus 1 Eos 1 - -
Boreas 1 12 merries van Erichthonius 1
12 veulens

Astraeus 1 Eos 1 Erechtheus Praxithea 4
Boreas 1 Orithyia 1
Cleopatra 5, Chione 1, Zetes, Calais

Astraeus 1 Eos 1 - -
Boreas 1 Vrouw uit Arima
Upis 2, Loxo 1 , Hecaerge 1

Astraeus 1 Eos 1 Uranus / - / Aether / Erebus / Gaea Zee / Nyx / Gaea / Nyx / Nyx
Boreas 1 Erinyen
paarden van Ares 1: Roodvuur, Hitte, Tumult 2, Paniek 2

Astraeus 1 Eos 1 - -
Boreas 1 Vrouwen uit Tracië
Butes 6, Lycurgus 6

Bronnen:

©2015 Maarten Hendriksz