Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Cassandra - Alexandra

Cassandra

Cassandra, die ook wel Alexandra wordt genoemd, is de dochter van koning Priamus en diens vrouw Hecabe 1 uit Troje. Zij is de mooiste van zijn dochters, met kastanjebruin haar en stralende ogen, die op jonge leeftijd als priesteres dienst doet in de tempel van Apollo. Van deze god kreeg Cassandra het vermogen om in de toekomst te zien en, getooid met een krans van frisgroene laurierbladeren en de hoofdband der zieners, orakelt zij in de tempel haar voorspellingen aan de Trojanen.

Ontdekking van Paris

Als haar vader Priamus eens een stier van het platteland laat halen, die als prijs moet dienen tijdens de begrafenisspelen, komt ook de koeherder mee en wint alle wedstrijden. Nadien wil de jaloerse Deiphobus 1, een zoon van Priamus, zijn zwaard trekken om de koeherder te doden, maar die vlucht naar het altaar van Zeus. Daar orakelt Cassandra dat de koeherder haar broer Paris is die zo’n twintig jaar geleden te vondeling was gelegd. Priamus gelooft zijn dochter, ontving de koeherder in het paleis, en erkende hem als zijn wettige zoon Paris.

Wraak van Apollo

Enige tijd later probeert Apollo Cassandra te omarmen toen ze, moe van haar werk, in slaap was gevallen in de tempel. Het meisje schrok wakker terwijl de god haar probeerde te omarmen, zegt dat ze maagd en ongehuwd wil blijven, en gaf Apollo geen toestemming om door te gaan. Woedend over haar weigering spuwt Apollo Cassandra in de mond waardoor niemand meer geloofde wat ze zei, hoewel ze ware voorspellingen deed.

Ongeloof

Later gaat Paris, nadat hij de drie godinnen Athena, Hera en Aphrodite in een schoonheidswedstrijd had beoordeeld, op zoek naar Helena, die hem door Aphrodite was beloofd, en laat een paar schepen bouwen om de tocht naar Griekenland te maken. Aan iedereen die het wil horen voorspelt Cassandra dat deze tocht desastreuze gevolgen zal krijgen voor Troje, de stad vernietigd zal worden, en hoe de Trojanen zullen lijden als de schepen naar Griekenland varen. Maar niemand geloofde wat Cassandra zei, en ging Paris rustig door met de bouw van zijn schepen. Toen die bijna gereed waren waarschuwt Cassandra opnieuw en schreeuwt tegen Paris: ‘Waarom zo halsoverkop vertrekken? Jij zult een grote brand met je mee terugbrengen! Je weet niet hoe groot de vlammen zijn die jij zoekt voorbij dat water!’ Maar opnieuw geloofde niemand haar en begint Paris aan zijn reis.

Begin van de oorlog

Enkele weken later keert Paris terug in Troje en heeft Helena bij zich die hij had geschaakt. Als Cassandra haar ziet rukt ze de haren uit haar hoofd, wierp haar gouden sluier af en begon opnieuw te voorspellen wat er ging gebeuren als ze Helena niet snel terugstuurden naar Griekenland. Uiteindelijk werd Priamus haar geraaskal beu en gaf opdracht om zijn dochter weg te voeren en op te sluiten. Jaren later komen de Grieken met een enorme vloot van meer dan duizend schepen naar Troje om Helena terug te eisen en belegeren tien jaar lang de stad. De Trojanen vechten regelmatig een bloedige strijd met hen uit voor de muren van hun stad, maar zijn niet in staat om de Grieken te verdrijven. Gedurende die periode werd Cassandra weer aangesteld als priesteres in de tempel, maar blijft niemand haar orakels geloven, ondanks dat zij deze oorlog voorspeld had.

Tweemaal uitgehuwelijkt

Aan het eind van de oorlog komt Priamus steeds meer in het nauw en probeert zoveel mogelijk bondgenoten te winnen om hem te helpen. In zijn nood belooft hij zelfs aan zowel Coroebus 1 als Othryoneus zijn dochter Cassandra als vrouw te geven onder de voorwaarde dat ze Troje steunen met manschappen. Coroebus 1 en Othryoneus stemmen toe, maar de belofte blijkt waardeloos, want ze worden beiden gedood door de Grieken. Zo raken de Trojanen steeds meer in het nauw en wordt in het tiende jaar van de strijd hun legeraanvoerder Hector, de broer van Cassandra, gedood.

Dood van Hector

Cassandra is de eerste die ziet hoe Priamus, die het lijk bij de Grieken is gaan ophalen, met zijn dode zoon terugkeert. Terwijl ze op de muur staat roept zij luid: ‘Mannen en vrouwen van Troje, jullie hebben altijd een warm onthaal gegeven aan Hector als hij veilig van de strijd terug kwam naar de stad. Hij was bij iedereen geliefd en bemind. Kom nu ook kijken hoe de dode Hector de stad nadert.’ Haar kreet deed heel de stad klagen en allen liepen uit om de dode held bij de poort te ontvangen. Ook de Goden beginnen hun steun aan Troje in te trekken en weigeren daarna de vuren onder de altaren nog langer vlam te laten vatten waardoor de offers onaangeroerd blijven liggen.

Opnieuw ongeloof

Dit nieuws schokte de mensen en gaan vlug naar de tempel van Apollo om zich ervan te overtuigen of dit waar was. Toen zij delen van de ingewanden op het altaar hadden gelegd en aangestoken, werd alles plotseling in de war gegooid en vielen de ingewanden op de grond. Daarna dook een Adelaar naar beneden, greep een stuk van de ingewanden, en vloog weg naar het scheepskamp van de Grieken waar het zijn prooi liet vallen. Toen werd Cassandra door goddelijke inspiratie bevangen en gaf opdracht om de offers naar het graf van Hector te brengen. Ze zei dat de Goden boos waren, de offers weigerden, en hun steun aan de Trojanen hadden ingetrokken. Daarop brachten de Trojanen de offers naar de nog rokende brandstapel van Hector, waar de offers volledig verbrandden. Gerustgesteld gingen ze terug naar huis en geloofden wederom de voorspelling van Cassandra niet.

Houten paard

Kort daarna doen de Grieken net of ze de strijd opgeven, zeilen weg met hun schepen, en laten een groot houten paard achter voor de muren van de stad. De Trojanen menen dat dit een offer is voor Athena, trekken het gevaarte binnen de muren, en gaf Priamus opdracht voor een geweldig feest. Dan begint Cassandra opnieuw te orakelen. Haar kreten klonken luid terwijl zij wild om zich heen keek en haar wilde haren los in de wind wapperden. ‘O, stakkers! Nu gaan we het land der duisternis binnen. Overal om ons heen is vuur en bloed terwijl de stad akelig kreunt. De Goden tonen ons overal tekenen van onheil en gaapt de vernietiging voor jullie voeten. Dwazen, jullie herkennen je eigen Noodlot niet. Nog steeds verheugen jullie je in die waanzin, die het Paard naar Troje bracht en waar onze ondergang in schuilt! Waarom geloven jullie mij niet, hoewel ik nog nooit zo hard riep! De Erinyen en het Noodlot vliegen met grote spoed naar Troje. En jullie, jullie smullen van je laatste feestmaal, eten vlees dat is besmeurd met bloed, en staan met jullie voeten aan het begin van het Pad der Doden.’ Maar ook nu kijken de Trojanen haar smalend aan, sturen haar weg, en gaan door met de voorbereidingen van het feest.

Verkrachting

Cassandra wordt door Ajax verkracht

Die nacht, wanneer de Trojanen na het feest hun roes uitslapen, komen de Grieken uit het houten paard en zetten de poorten van de stad wagenwijd open voor het Griekse leger dat in het geheim is teruggekeerd. Dan begint een slachtpartij onder de overrompelde Trojanen en wordt de stad huis voor huis in brand gestoken. Cassandra, die weet wat er gaat gebeuren, vlucht naar de tempel van Athena waar zij zich angstig vastklemt aan het beeld van de godin. Dan komt de kleine Ajax 2 de tempel binnen, ziet de mooie maar bibberende Cassandra, en wordt door wellust overvallen. Hij trekt zich niets van de aanwezigheid van de godin aan en verkracht het meisje aan de voeten van het beeld. Naar hulp zoekend strekt zij haar handen uit naar de maagdelijke godin maar die heeft haar blik vol schaamte afgewend van het gebeuren en nam zich voor om Ajax 2 later te straffen voor deze heiligschennis in haar tempel.

Krijgsgevangen

Als Troje in brand staat, en de mannelijke bevolking nagenoeg is uitgeroeid, brengen de Grieken de gevangen genomen vrouwen naar hun scheepskamp. Cassandra wordt door Ajax 2 meegenomen die de handen van het meisje boeit en haar aan haar haren de tempel uit sleept. De volgende ochtend zitten de vrouwen jammerend bij elkaar op de grond terwijl de Grieken hun buit onderling verdelen en uitmaken wie welke Trojaanse vrouw als slavin mee naar huis mag nemen. Legerleider Agamemnon, ontroerd door de schoonheid van Cassandra, eist als aanvoerder het meisje op en verklaarde openlijk dat hij van haar hield en tot zijn vrouw wilde maken. Het leger stemde in en de andere vrouwen werden verdeeld onder de rest van de Griekse aanvoerders. Cassandra wordt vervolgens naar het schip van Agamemnon gebracht.

Lot van Agamemnon

Daar aangekomen raakt Cassandra in trance en begint voor Agamemnon te orakelen: ‘O god, gelukkig is de bruidegom, gelukkig ben ik, die nu een koninklijk huwelijk ga sluiten in Argos. Maar ik zal niet de bijl bezingen die mijn nek en die van Agamemnon zal klieven, de beproeving van een moedermoord, dat veroorzaakt wordt door dit huwelijk, of de val van het huis van Atreus. Ook zal ik niet zingen over de rampen die de Grieken staan te wachten op hun thuisreis vanwege mijn verkrachting voor het altaar van Athena, nee. Zegt u dat mijn moeder in het huis van Odysseus zal komen? Waar blijft dan Apollo’s uitspraak, die mij is geopenbaard, dat zij hier sterft? Odysseus, de stakker, hij weet niet welk leed hem wacht. Het zal nog tien volle jaren duren voordat hij zijn vaderland bereikt.’ Zo orakelt Cassandra nog even door maar de Grieken, net als de Trojanen, geloven de uitspraken van het meisje niet en Agamemnon zeilt naar huis met haar aan boord.

Dood in Mycene

Hoewel onderweg geplaagd door een enorme storm komt Agamemnon heelhuids thuis en verenigt zich weer met zijn wettige vrouw Clytaemnestra. Maar zij, nog steeds boos op Agamemnon omdat hij hun dochter Iphigenia bij vertrek naar Troje had geofferd, was tijdens de oorlog een affaire begonnen met Aegisthus. Daarnaast had zij van Oeax te horen gekregen dat Agamemnon Cassandra tot zijn wettige bijvrouw wilde maken. Samen met Aegisthus beraamde Clytaemnestra daarop een plan om Agamemnon te doden. Dus, toen Agamemnon een bad nam, reikte Clytaemnestra hem een mantel aan zonder mouwen, en terwijl Agamemnon worstelt om de mantel aan te trekken doodt het tweetal hem met een bijl. Dan gaat Clytaemnestra op Cassandra af, die weet wat er staat te gebeuren, en jammert: ‘Waarom, ongelukkige, heb je mij hierheen gebracht! Toch alleen om mét jou te sterven.' Dan treft de bijl van Clytaemnestra Cassandra in de nek en begint ze aan haar laatste reis naar het rijk van de schaduwen.

Stamboom:

Priamus Hecabe 1 - -
Cassandra -
-

Bronnen:

©2015 Maarten Hendriksz