Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Gaea - Aarde - Tartara - Terra

Moeder aarde, Gaea

Hoewel er meerdere beschrijvingen zijn over het ontstaan van Gaea gaan de meeste mythen er van uit dat Gaea, die soms ook Tartara wordt genoemd, als één van de eerste Oergoden werd geboren uit Chaos. Volgens de schrijver Hesiodus werd Gaea geboren uit Aether (Heldere Hemel) en Hemera 1 (De Dag). Gaea is de vrouwelijke godin die verantwoordelijk was voor de aarde en werd vaak gezien als de oermoeder. Hesiodus omschrijft haar dan ook als een godin met weelderige borsten en een veilige zetel voor de Goden. Ze ontstond, samen met de andere Oergoden: Aether, Erebus, Eros, Helius, Hemera 1, Nyx, Pontus en Tartarus 1, zonder tussenkomst van iets of iemand uit de oersoep die Chaos werd genoemd. Samen met deze Goden werd een eerste omgeving gecreëerd waar Goden, en later de mensen, konden samenleven en de aarde de plek was waarop dat gebeurde. In eerste instantie was Gaea nog een kale en dorre vlakte waar geen leven, bergen of water op te ontdekken was. Maar dat veranderde toen zij zonder tussenkomst van een mannelijke god Uranus (de hemel), Ore (de bergen) en de Pontus (de Zee) en ook van de eerste Nimfen baarde die in de dalen tussen de bergen rondwaarden.

Aether Hemera 1 - -
Gaea -
Uranus, Ore, Pontus, Bergnimfen

Alternatieve versies

De schrijver Hyginus, geeft weer een geheel andere zienswijze op de nakomelingen van Gaea. Volgens hem werd Gaea geboren uit Aether en Hemera 1. Samen met Aether bracht Gaea daarop een groot aantal Goden voort. De abstracte Goden: Smart, Bedrog, Toorn, Weeklacht, Eed, Poine, Onmatigheid, Twist, Vergeetachtigheid, Luiheid, Angst, Zorg, Droefenis, Hoogmoed, Bloedschande en Strijd. Daarna zagen Oceanus, Themis, Tartarus 1, Pontus, en de Hecatoncheires: Briareus, Gyes en Cottus het levenslicht. Tenslotte baarde zij Atlas, Hyperion 1, Coeus 1, Cronus, Rhea, Mnemosyne, Dione 1 en als laatste de drie Wraakgodinnen (Erinyen): Alecto, Megaera en Tisiphone 1.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 Nevel Nevel
Gaea Aether
Tartarus 1, Pontus,
Achtervolging, Smart, Bedrog, Toorn, Weeklacht, Eed, Poine, Onmatigheid, Zorg, Twist, Vergeetachtigheid, Luiheid, Angst, Hoogmoed, Bloedschande, Strijd, Droefenis,
Hecatoncheires: Briareus, Gyes, Cottus,
Titanen: Atlas, Hyperion 1, Coeus 1, Cronus, Rhea, Mnemosyne, Dione 1, Oceanus, Themis,
Erinyen: Alecto, Megaera, Tisiphone 1.

Ook de schrijver Clement heeft weer een andere versie over het ontstaan van de wereld. Volgens hem vormde zich uit de oorspronkelijke Chaos een ei waaruit een soort mens met een dubbel geslacht voortkwam. Deze mens noemde hij Phanetas. Vanuit Phanetas ontstonden op hun beurt weer Hemel (Uranus) en Aarde (Gaea). In de Hemel werden vervolgens de zes mannelijke Titanen geboren en binnen de Aarde de zes vrouwelijke.

Phanetas Phanetas Phanetas Phanetas
Gaea Uranus
Mannelijke Titanen uit Uranus: Oceanus, Coeus 1, Crius, Hyperion 1, Iapetus 1, Cronus
Vrouwelijke Titanen uit Gaea: Theia, Rhea, Themis, Mnemosyne, Tethys, Phoebe 1 (Hebe 2)

Hecatoncheires

De honderdarmige reuzen

Zonder tussenkomst van een mannelijke oergod baarde Gaea, volgens Hyginus, na haar ontstaan Uranus (Hemel), Ore (Bergen) en Pontus (Zee) waardoor de eerste diversiteit op haar oppervlak ontstond en samen met Helius, Aether en Erebus er verschil ontstond tussen dag en nacht onder een gelaagde Hemel. Haar zoon Uranus was de eerste oergod die heerste over de totale wereld en hemel. Hij was net zo groot als Gaea, was bezaaid met sterren, en omvatte haar totaal. Gaea ging een huwelijk aan met Uranus en die verwekte de eerste bewoners op aarde, de drie Hecatoncheires (Honderdarmige Reuzen) die luisterden naar de namen Briareus, Gyes en Cottus. Hun macht was onovertroffen en ze hadden elk honderd armen en vijftig hoofden. Jaloers op hun zeldzame kracht en gestalte sloot Uranus het drietal op in de Tartarus 1 om te voorkomen dat zij hem in macht zouden overtreffen.

Eerste Cyclopen en de Titanen

Na hen baarde Gaea de drie Cyclopen: Arges, Steropes en Brontes 1. Deze drie broers hadden elk maar één oog dat midden op hun voorhoofd stond. Uranus vond zijn zoons echter zo lelijk dat hij ook hen direct in de Tartarus 1 opsloot, het meest afschuwelijkste deel van de onderwereld. Uranus maakte zijn vrouw Gaea opnieuw zwanger en zij baarde hem nu de Titanen. Dit waren de mannelijke Goden: Oceanus, Coeus 1, Hyperion 1, Crius, Iapetus 1 en als jongste van allen Cronus, en de godinnen: Tethys, Rhea, Themis, Mnemosyne, Phoebe 1, Dione 1 en Theia. Maar al deze kinderen werden, zodra Gaea hen baarde, door Uranus, bang als hij was om uit zijn macht ontzet te worden, direct weer opgesloten in de aarde. Hierdoor leed de ontzaglijke Gaea enorm, en kreunde van binnen onder deze zware last. Om aan deze kewlling te ontkomnen bedacht ze vervolgens iets sluws en verderfelijks.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 - Gaea
Gaea Uranus
Hecatoncheires: Briareus, Gyes, Cottus
Cyclopen: Arges, Steropes, Brontes 1,
Titanen: Oceanus, Coeus 1, Crius, Iapetus 1, Hyperion 1, Cronus, Mnemosyne, Themis, Theia, Rhea, Phoebe 1, Tethys en Dione 1

Ontmanning van Uranus

Snel maakte zij in haar binnenste een nieuw element, ijzer, waar zij een sikkel van maakte die zij haar kinderen voor ogen hield. Bitter gestemd sprak ze hen moed in: ‘Kinderen van mij en die dwaas, jullie vader. Ik vraag jullie dringend, doe wat ik zeg, straf hem voor zijn gruwelijke wandaad. Want hij is met deze wrede vergrijpen begonnen!’ Hevige vrees greep haar kinderen, de Titanen aan. Niet één van hen durfde iets te zeggen, uitgezonderd Cronus. Die vatte moed en nam het woord: ‘Moeder, ik zeg je hulp toe, ik wil deze daad wel voltrekken, ik bekommer me niet om die vader! Want hij is met dit wrede vergrijp begonnen!

Die belofte vervulde Gaea met vreugde. Heimelijk verstopte zij hem in een hinderlaag, gaf de sikkel, en vertelde hoe hij de aanslag moest plegen. De machtige Uranus kwam, bracht de nacht met zich mee en strekte zich, hunkerend naar liefde, uit over Gaea. Daarop hief Cronus zijn linkerhand op uit de hinderlaag, greep de stevige sikkel vast met zijn rechter en sneed het geslacht van zijn vader af. Die wierp hij ver achter zich op de grond.

Uranus was verslagen en de Titanen halen daarop de Cyclopen uit de Tartarus 1 en schonken de macht aan Cronus die de nieuwe heerser over aarde en hemel werd. Maar net als zijn vader schrok ook Cronus van het uiterlijk van de Cyclopen en sloot hen opnieuw in de Tartarus 1 op. Verlost van de tirannie van hun vader gaan bijna alle mannelijke Titanen een huwelijk aan met hun zusters en verwekken vele goddelijke kinderen. Tijdens deze periode zondert Oceanus zich af van zijn broers en neemt zijn plaats in om zijn moeder Gaea, als de machtige oceaan die heel de aarde omringt.

Wraakgodinnen en Giganten

De gigantenstrijd

Maar het bloed, dat na de ontmanning van Uranus op het oppervlak van Gaea spatte, bleef niet zonder gevolgen. Een jaar nadien baarde zij de drie Erinyen (Wraakgodinnen): Alecto, Tisiphone 1 en Megaera. Maar ook de Giganten zagen het levenslicht. Hun namen waren: Aetion 2, Agrius 1, Alcyoneus 1, Astraeus 2, Clytius 3, Damastor 4, Coeus 2, Enceladus 1, Ephialtes 1, Ephytus, Eurmedon 5, Eurytus 3, Gration, Hippolytus 1, Iapetus 2, Mimas 1, Otus 3, Pallas 2, Pelorus 2, Polybotes, Porphyrion 1, Rhoecus 2, Themoeses, Theodamas 2, Thoon 4 en Typhoes. Vooralsnog verbleven deze Giganten binnen de Aarde, en kwamen nog niet aan de oppervlakte. Na de Giganten baarde Gaea de Meliaden (Boomnimfen) en volgens Vergilius baarde zij daaropvolgend ook nog Pheme (Gerucht). Een griezelig monster dat met vele monden kletst, en later de meest afschuwelijke praatjes onder de mensheid zou verspreiden.

Alternatieve afstamming Giganten

Over de ouders van de Giganten bestaan een drietal varianten. Ofwel zijn zij de kinderen van Gaea en het bloed van Uranus, of de kinderen van Gaea en Tartarus 1. Maar er zijn ook schrijvers die beweren dat zij kinderen van Gaea en Uranus zijn.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 - Gaea
Gaea Bloed van Uranus
Erinyen: Alecto, Tisiphone 1 en Megaera.
Giganten: Aetion 2, Agrius 1, Alcyoneus 1, Astraeus 2, Clytius 3, Coeus 2, Damastor 4, Enceladus 1, Ephialtes 1, Ephytus, Eurmedon 5, Eurytus 3, Gration, Hippolytus 1, Iapetus 2, Mimas 1, Otus 3, Pallas 2, Pelorus 2, Polybotes, Porphyrion 1, Rhoecus 2, Themoeses, Theodamas 2, Thoon 4, Typhoes,
Monsters: Typhon, Echidna, Adelaar van Prometheus, Cerberus 1,
Pheme, Meliaden

Titanenstrijd

Uranus en Gaea voorspellen hun zoon Cronus, die intussen met zijn zus Rhea was getrouwd, dat hij door zijn eigen zoon van de macht beroofd zal worden, net zoals Uranus door Cronus van zijn macht was beroofd. Vanwege deze voorspelling door zijn ouders eet Cronus alle kinderen, waar Rhea van bevalt, direct na de geboorte op, tot grote ontzetting van Rhea. Toen zij op het punt stond om te bevallen van haar laatste kind, Zeus, ging Rhea naar Gaea en Uranus en vraagt hen hulp om te voorkomen dat ook deze zoon door Cronus wordt opgegeten. Dan vertellen Gaea en Uranus aan Rhea dat ze naar Kreta moet gaan om Zeus te baren. Gaea belooft tevens aan Rhea dat ze haar zoon daar zal opvoeden en liefdevol voor hem zal laten zorgen. Om deze belofte waar te kunnen maken sluit Gaea de dochter van Helius, Aega, op in een grot op Kreta, om later als verzorgster van Zeus op te treden.

Aldus gebeurde en nadat Zeus was geboren gaf Rhea haar man Cronus een steen in plaats van de pasgeboren Zeus te eten. Zeus begint, zodra hij volwassen is, een oorlog tegen Cronus en de andere mannelijke Titanen. Deze strijd duurt tien jaar en aan het eind van die periode voorspelt Gaea aan Zeus dat de overwinning alleen behaald kan worden als hij de Cyclopen en de Hecatoncheires uit de Tartarus 1 haalt en hen als bondgenoot voor zich weet te winnen.

Zeus handelt in overeenstemming met de voorspelling van Gaea en behaalt de zege op zijn vader en diens bondgenoten. De mannelijke Titanen sluit hij vervolgens op in de Tartarus 1 en stelt de Hecatoncheires aan als hun bewakers. De Cyclopen smeden in de Etna voor Zeus de bliksems als onoverwinnelijke wapens, en opnieuw heerst er een nieuwe oppergod over hemel en aarde.

Pontus

Huwelijkse trouw is vanaf het ontstaan van de aarde een onbekend begrip en Gaea heeft meerdere malen gemeenschap met Pontus. Die verwekt bij haar eerst de Goden: Nereus, Phorcys 2 en Thaumas 1 en daarna de godinnen Ceto 1 en Eurybia 1. Pontus had zijn huis in zee en was een bondgenoot van de Titanen. Daarnaast stammen alle soorten vis die in de zee leven van deze twee Oergoden af.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 - Gaea
Gaea Pontus
Nereus, Thaumas 1, Phorcys 2, Eurybia 1, Ceto 1, de stammen der vissen

Verwekking van Athena

Aan het begin van zijn machtsperiode maakt Zeus de Oceanide Metis 1 zwanger van een dochter (Athena). Gaea voorspelt hem dat hij een zoon zal baren die, in plaats van Zeus, de nieuwe heerser over hemel en aarde zal worden. Uit angst eet Zeus, net als zijn vader voor hem, Metis 1 op om te voorkomen dat de voorspelling uitkomt.

Antaeus

Volgens enkele oude schrijvers is koning Antaeus van Libië ook een zoon van Gaea omdat hij zijn kracht behield zolang hij in contact was met de Aarde. Deze zoon werd volgens die schrijvers door zeegod Poseidon bij haar verwekt. Later, tijdens zijn opdracht om de appels bij de Hesperiden te halen, doodt Heracles deze zoon van Poseidon.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 Cronus Rhea
Gaea Poseidon
Antaeus

Gigantenstrijd

De gigantenstrijd

Gaea is boos op Zeus omdat hij haar kinderen, de Titanen, in de Tartarus 1 heeft opgesloten. Ze stookt haar andere zoons, de Giganten, op om de strijd aan te gaan met de Olympische Goden. ‘Kinderen, jullie zullen de hemel veroveren. Alles wat jullie zien is de prijs van de overwinning. Win, en het heelal is van jullie. Eindelijk zal Zeus het gewicht van mijn woede voelen, en de kracht van de Aarde erkennen. Met welke kracht kan mij overwinnen? Waarom wordt de Aarde niet geëerd? Waarom is ze altijd gedoemd om bitter verlies te lijden? Welke krenking is mij bespaard gebleven? Ongelukkige Prometheus hangt in het gindse dal, de Gier voedend uit zijn levende borst. Atlas draagt het gewicht van de hemel op zijn schouders, en zijn grijze haar is stijf bevroren van de kou. Ga omhoog, leger van wrekers, het uur is eindelijk gekomen, bevrijdt de Titanen van hun ketenen, verdedig jullie moeder. Hier zijn zeeën en bergen, ledematen van mijn lichaam, maar trek je daar niets van aan. Gebruik ze als wapens. Ik zal niet aarzelen om een wapen voor de vernietiging van Zeus te zijn. Ga heen en overwin, werp de hemel in verwarring, haal de torens van de hemel neer.’ Zo door hun moeder toegesproken verlaten de Giganten vervolgens het binnenste van de aarde en vallen de woningen van de Goden op de Olympus aan met grote rotsblokken en brandende eiken.

Door een orakel wordt zowel bij de Olympische Goden als bij Gaea bekend dat de Giganten alleen gedood kunnen worden als er een sterveling met de Goden meevecht. Toen Gaea dat hoorde ging ze op zoek naar een kruid om te voorkomen dat haar Giganten overwonnen konden worden. Maar Zeus had hetzelfde orakel gehoord en verbood Selene, Eos 1 en Helius om nog langer aan de hemel te schijnen waardoor Gaea het kruid niet kan vinden in het donker. Dan snijdt Zeus zelf het kruid af, en roept de hulp van de sterveling Heracles in om mee te strijden tegen de Giganten. Uiteindelijk wint Zeus met zijn medegoden en worden alle Giganten gedood.

Volgens enkele schrijvers, waaronder Alcman, brengen Gaea en Uranus ook lieflijker wezens, de negen Muzen voort. Hun namen waren: Calliope, Clio 1, Erato 2, Euterpe, Melpomene, Polymnia, Terpsichore, Thalia 3 en Urania 1. Dit waren godinnen die elk een stroming in de schone kunsten en wetenschap vertegenwoordigden.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 - Gaea
Gaea Uranus
Muzen: Calliope, Clio 1, Erato 2, Euterpe, Melpomene, Polymnia, Terpsichore, Thalia 3, Urania 1

Typhon

Gaea wordt door de overwinning van Zeus op de Giganten nog woedender dan ze al was en paart met Tartarus 1. Enige tijd later baart ze het monster Typhon. Een mengvorm van man en dier dat alle andere kinderen die Gaea daarvoor ter wereld had gebracht in omvang en sterkte overtrof. Ook dit kind valt de Goden aan en ontstaat er een verschrikkelijke strijd waarbij heel de aarde in beroering raakt. Geweldige aardbevingen veranderen het aardoppervlak waardoor de vorm van de bergen en de loop van rivieren werd veranderd. Gaea smeekt uiteindelijk de Titaan Helius om haar zoon te helpen en met zijn rood gloeiende zonnestralen Zeus aan te vallen. Maar net als zijn voorgangers, de Giganten, wordt hij door Zeus en zijn helpers verslagen.

Zo komt er een eind aan de zeer lange strijd tussen de Oergoden om de macht over hemel en aarde. Gaea treurt hevig om de dood van haar laatste zoon. Ze jammerde en huilde waardoor er tranen als gezwollen rivieren over het aardoppervlak stroomden, bomen vielen om en de zee raakte hevig in beroering. Maar uiteindelijk schikt ook zij zich in haar lot en dringt er bij alle Goden, inclusief Cronus, op aan om Zeus te erkennen als alleenheerser over de hemel en aarde. Gaea herstelt de wonden die de aarde zijn toegebracht door de strijd tussen Zeus en Typhon, waarna de natuur neemt weer zijn normale loop neemt.

Alternatieve geboorte Typhon

Volgens Homerus in zijn Hymnen was Typhon geen zoon van Gaea maar van Hera, die zij baart na Gaea te hebben gesmeekt om haar zwanger te maken, omdat Zeus net is bevallen van Athena.

Na de nederlaag van Typhon verwekt Tartarus 1 bij Gaea nog andere monsters zoals Python. Dit monster werd geboren in de omgeving van het latere Delphi, de plek waar Gaea als eerste priesteres, haar orakels uitsprak. Themis en Phoebe 1 volgden hun moeder op maar toen Python geboren werd, verving hij Phoebe 1 en sprak op zijn beurt de orakels uit op de berg Parnassus. Jaren later verwekt Tartarus 1 bij Gaea nog een dochter Echidna die in Arcadia gaat wonen. Volgens een enkele schrijver zou ook de reus Tityus een zoon van Gaea zijn, nadat hij door Zeus was begraven in de aarde en daarna als reus opnieuw werd geboren. Samen met Tartarus 1 brengt Gaea ook de Adelaar voort die elke nacht aan de lever van Prometheus zou vreten terwijl deze als straf aan de Kaukasus was geketend. Euripides noemt ook de Sphinx, die Thebe kwelde, als dochter van Gaea en Tartarus 1 in zijn toneelstuk Oedipus’ Zonen. Ten slotte is volgens Sophocles het driekoppige monster, de hellehond Cerberus 1, ook een zoon van Tartarus 1 en Gaea, in plaats van Echidna en Typhon.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 Chaos -
Gaea Tartarus 1
Monsters: Typhon, Echidna, Tityus, Python, Adelaar van Prometheus, Sphinx, Cerberus 1,
Giganten: Aetion 2, Agrius 1, Alcyoneus 1, Astraeus 2, Clytius 3, Coeus 2, Damastor 4, Enceladus 1, Ephialtes 1, Ephytus, Eurmedon 5, Eurytus 3, Gration, Hippolytus 1, Iapetus 2, Mimas 1, Otus 3, Pallas 2, Pelorus 2, Polybotes, Porphyrion 1, Rhoecus 2, Themoeses, Theodamas 2, Thoon 4, Typhoes

De mensheid

Sommige schrijvers zijn van mening dat de mensheid uit Gaea is ontstaan. Zo zou er een gouden, zilveren en bronzen geslacht op de wereld hebben rondgelopen waarbij Gaea als bron voor alle voedsel diende. Als het vierde, ijzeren, geslacht op aarde verschijnt, doen deze meer dan alleen maar doelloos rondlopen en graven diep in de ingewanden van Gaea. Ze halen ijzer, brons en goud uit haar lichaam dat aanzet tot veel kwaad onder de mensen. Er ontstaan oorlogen en de mensen beginnen van roof te leven waardoor het uiterst onveilig was op aarde. Om dit probleem op te lossen besluit Zeus de mensheid te vernietigen door een zondvloed over de aarde ter laten spoelen. Wanneer zo alle leven vernietigd is schept Gaea uit zichzelf, onder invloed van de warme zonnestralen van Helius, nieuwe dieren van velerlei soort zoals de vissen, vogels en wilde beesten. Zij schept ook weer een nieuwe fauna waardoor er bomen, gewassen en struiken ontstaan.

Overige nakomelingen van Gaea

Draak van Ares 1

Volgens Apollonius van Rhodos was ook de Draak 4 die de Gouden Vacht, in het bos van Ares 1 in Colchis, bewaakte een kind van Gaea. Hij vertelt dat het bloed van Typhon, toen die door Zeus werd gedood, op Aarde druppelde en zo de grond bevruchtte. Op die plek, de vlakte van Nysa in de Kaukasus, werd enige tijd later de Draak 4 geboren.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 Tartarus 1 Gaea
Gaea Typhon
Draak 1

Aardezonen

Zonder mannelijk tussenkomst baart Gaea ook nog de Aardezonen die uit de grond oprijzen nadat Iason, tijdens zijn tocht met de Argonauten, de tanden van de Draak 3 van Cadmus, een nakomeling van Ares 1, in de grond zaait.

Stamboom:

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 Ares 1 -
Gaea Tanden Draak 3
Aardezonen: Echion 1,

Periphas

Ook Periphas 5 was een zoon van Gaea, volgens Antoninus Liberalis, in zijn Metamorfosen. Hij schrijft dat Periphas 5 een Aardgeborene was die in Attica woonde en daar heerste voordat Cecrops 1 dat deed. Omdat de mensen hem meer vereerden dan Zeus veranderde die hem in een Adelaar, het dier dat namens Zeus voortekens aan de mensheid schonk.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 - -
Gaea -
Periphas 5

Cecrops 1

De eerste koning van Athene, Cecrops 1 zou volgens de overleveringen een zoon van Gaea zijn die zij uit zichzelf baarde. Zijn lichaam was een samengroeisel van man en slang. Hij heerste als eerste koning over Attica en gaf het land, dat vroeger Acte genoemd werd, naar zichzelf de naam Cecropia.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 - -
Gaea -
Cecrops 1

Erichthonius 2

Toen de vuurgod Hephaistus eens in vuur en vlam stond voor Athena, en haar probeerde te verkrachten, viel zijn zaad op de grond toen zij worstelde om te ontkomen aan zijn omarming. Overwonnen door schaamte wierp Athena er met haar voet stof overheen. Hieruit werd het slangmens Erichthonius 2 geboren, die zijn naam ontleende aan de aarde en haar worsteling.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 Zeus Hera
Gaea Hephaistus
Erichthonius 2

Epaphus 1

Aan Epaphus 1, de zoon van Zeus en Io, baart Gaea ook de stammoeder van de Libyers, Libya 1.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 Zeus Io
Gaea Epaphus 1
Libya 1

Hyperboreeën

Ook de Hyperboreeën zouden, volgens Hesiodus in zijn Catalogus van Vrouwen, de kinderen van Gaea zijn. Deze stam baarde zij aan de oevers van de Eridanus (Po) in het latere Italië.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 - -
Gaea -
Hyperboreeën

Palaechthon

Volgens de schrijver Aeschylus was Palaechthon, de vader van Pelasgus 1, een zoon van Gaea, die de voorvader zou worden van de Pelasgen. Deze bevolkingsgroep woonde oorspronkelijk op de Peloponnesus maar emigreerde later naar Pelasgië in Azië. Ook Argus 3 was volgens deze schrijver een zoon van Gaea, hoewel hij ook een Aardgeborene wordt genoemd, en is dan een zoon van Gaea en de tanden van Draak 3.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 - -
Gaea -
Palaechthon, Argus 3

Dromen

Volgens Euripides zijn ook de nachtelijke Dromen kinderen van moedergodin Gaea, die ze uit zichzelf baart nadat Themis haar plaats heeft opgegeven bij het orakel van Delphi. Dezelfde schrijver stelt ook dat het monster Gorgon door Gaea gebaard is tijdens de Gigantenstrijd op de berg Phlegra.

Chaos / Chaos / Aether - / Nevel / Hemera 1 - -
Gaea -
Dromen, Gorgon

Verdere belevenissen van Gaea

Nyctimus door Gaea gered

Wanneer Zeus zo kwaad is op de Arcadische koning Lycaon 3 en zijn vijftig zoons, vanwege hun goddeloosheid en arrogantie, treft hij hen allen met zijn bliksemschichten, behalve de jongste, Nyctimus, want Gaea pakte net op tijd de rechterhand van Zeus vast en wist zo zijn woede te bedaren.

Daphne 1 en Apollo

Wanneer Apollo de maagd Daphne 1 achtervolgt smeekt ze Gaea om bescherming. Gaea verhoort het gebed van het meisje en veranderde haar in een laurierboom. Uit liefdesverdriet brak Apollo daarop een tak van de boom af en bond die om zijn hoofd als krans.

Cura

Toen Cura eens een rivier overstak, zag ze kleiachtige modder. Ze pakte het bedachtzaam op en begon een man te boetseren. Terwijl ze peinsde wat ze gedaan had, kwam Zeus er aan. Cura vroeg hem de gedaante leven in te blazen, en Zeus deed dit welwillend. Toen Cura hem een naam wilde geven, verbood Zeus dit, en zei dat die naam geschonken moest worden. Maar terwijl ze over de naam stonden te twisten, verscheen Gaea en zei dat het haar naam moest krijgen, omdat zij haar eigen lichaam had gegeven. Ze kozen Cronus als scheidsrechter en die besloot als volgt: ‘Zeus, neem jij zijn ziel omdat jij hem het leven hebt geschonken, laat Gaea zijn lichaam ontvangen na zijn dood. Omdat Cura hem heeft gemaakt, laat haar hem hebben zolang hij leeft, maar omdat er verschil van mening is over zijn naam, noemen we hem Homo, omdat hij van Aarde is gemaakt.

Bruiloft Zeus en Hera

Als Hera met Zeus trouwt wordt dat met een grootse bruiloft gevierd. Ook Gaea komt en brengt als huwelijksgeschenk een tak met gouden appels die zij uit zichzelf had gekweekt. De appels bewonderend vraagt Hera aan Gaea om ze te planten in haar tuin, vlakbij de berg Atlas. Maar toen de dochters van Atlas (de Hesperiden) de takken kaal bleven plukken plaatste Hera er als bewaker een Draak 9 bij.

Orion

Orion pocht eens dat hij beter is in de jacht dan ieder ander. Hij zegt zelfs tegen Artemis en Leto dat hij in staat is om alles te doden wat zij maken. Gaea is hier zo kwaad over dat dat ze een enorme schorpioen op hem afstuurt die de reus doodde.

Phaethon 1

De dood van Phaethon

Wanneer Phaethon 1, de zoon van Helius, eens een rit maakt in diens zonnewagen, kan hij het span paarden niet in toom houden. Phaethon 1 zwalkt door de lucht en komt zo veel te dicht bij de aarde waardoor er overal brand ontstaat, rivieren opdrogen, regenwolken verdampen, en de grond splijt door de droogte. Alle gewassen op aarde verbranden, de zee trekt zich terug en Gaea is tegen zoveel hitte niet bestand. Met een verschroeide keel roept Gaea uiteindelijk naar Zeus: ‘Waar heb ik dit aan verdiend, Zeus? Als ik moet sterven, laat mij dan sterven door jouw bliksems, dat zou mijn dood verzachten. Zie mijn verschroeide haren, zie al die as in mijn ogen en mond. Is dit de prijs die je mij gunt? Is dit mijn loon voor al het zwoegen en vruchtbaarheid? Kijk toch om je heen! De beide polen branden al! Als die door het vuur verzwakt zijn, stort ook jouw hemelwoning in! Zie Atlas, hoe hij zwoegt en slechts met pijn die gloeiendhete hemelas kan torsen! Als alles wordt vernietigd, aarde, zee en hemelrijk, zijn wij weer terug bij Chaos, in de oertijd. Red wat nu nog uit het vuur te redden valt, en denk toch om je koninkrijk!’ Hierna zweeg Gaea, want zij kon de hete lucht niet langer verdragen en niet verder spreken. Ze verborg haar hoofd in zichzelf, in de diepe grotten, dichter bij de doden. Onmiddellijk onderneemt Zeus actie en schiet met zijn bliksem Phaethon 1 uit de hemelwagen waardoor hij neerstort, en de aarde op het nippertje werd gered.

Leto en Hera

Wanneer Leto in verwachting is van de tweeling Apollo en Artemis, en op het punt staat te bevallen, laat Hera Gaea een eed zweren om Leto geen onderdak te verlenen tijdens haar barensnood. Hierdoor is Leto gedwongen om alle landen te doorkruisen. Na lange omzwervingen kan ze uiteindelijk haar kroost ter wereld brengen op het eiland Delos dat niet met de aarde verbonden was maar op zee dreef.

Apollo en Hyacinthus

Gaea laat uit zichzelf de hyacint opgroeien, als troost voor Apollo, nadat diens lieveling Hyacinthus 1 is gestorven door toedoen van de jaloerse windgod Zephyrus 1.

Bronnen:

©2015 Maarten Hendriksz