Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Goden

Goden zijn onlosmakelijk verbonden aan de talloze mythen die de oude bewoners rondom de Middellandse Zee ons, ver voor het begin van onze jaartelling, hebben nagelaten. Die mensen hadden te maken met natuurverschijnselen waar ze geen enkele logische verklaring voor konden geven, en werden menigmaal geteisterd door natuurverschijnselen die een groot angstgevoel en onmacht bij hen opriepen. Om al deze gebeurtenissen toch een plaats te kunnen geven begonnen ze verhalen te verzinnen, die mondeling van generatie op generatie werden doorgegeven.

Zo werden verklaringen verzonnen voor het ontstaan van de Aarde en alle hemellichamen, maar werden er ook Goden verantwoordelijk voor elk natuurverschijnsel. In de loop der eeuwen kwamen daar steeds meer Goden bij die in de ogen van de mensen verantwoordelijk waren voor alle zaken van het menselijk gedrag en hun bemoeienissen met de mensheid. Hoewel deze Goden bovennatuurlijke wezens waren kregen zij in de verhalen wel menselijke eigenschappen, zoals liefde en haat, en woedde er onder hen net als bij de mensheid menige strijd om de macht.

Toen het schrift werd uitgevonden begon men met deze verhalen op vast te leggen waardoor wij tegenwoordig nog steeds van deze fantastische vertellingen over de Goden, en al hun bemoeienissen met de mensen, kunnen genieten. Zo vertrouwden ze aan ‘het papier’ toe hoe de aarde door de eerste Goden werd gevormd, waar later andere Goden voor in de plaats kwamen die de natuur regelden of in de onderwereld regeerden. Uiteindelijk werden honderden onsterfelijken aan het papier toevertrouwd die zich in eerste instantie beperketen tot de eerste Oergoden.

Oergoden

de Olympische Goden

Volgens deze mythen is de aarde, en alles er op en omheen, ontstaan uit een wanordelijke Chaos die, door onverklaarbare oorzaak, de eerste Oergoden creëerden, waardoor onze wereld ontstond met alle bergen, zeeën en hemellichamen. Hoewel er enkele varianten in de mythen te vinden zijn worden de volgende goden tot deze groep van Oergoden gerekend. Hun namen zijn: Aether (Lucht), Chaos (oorspronkelijke ‘oersoep’), Erebus (Duisternis), Eros (Liefde), Gaea, (Aarde), Helius (Zon/Vuur), Hemera 1 (Dag), Nevel (Oermist), Nyx (Nacht), Ore (Bergen), Phanetas (Tweeslachtig Wezen), Pontus (Zee), Tartarus 1 (onderwereld) en Uranus (Hemel). Volgens een enkele mythe werden in deze periode ook de Moiren en eerste Oreaden (Bergnimfen) gevormd, maar kwamen die volgens andere mythen pas in een veel later stadium op aarde.

Al deze Oergoden gingen een relatie met elkaar aan waaruit weer nieuw goden ontstonden die op hun beurt ook weer kinderen kregen en er steeds meer goden de aarde bevolkten. Grofweg zijn als die goden in te delen volgens onderstaande groepen.

Hecatoncheires

De Hecatoncheires zijn de eerste drie kinderen van de Oergoden Uranus en Gaea. Alleen de schrijver Hyginus stelt, in zijn Fabels, dat de Hecatoncheires kinderen waren van Aether en Gaea. Het zijn ontzaglijke sterke reuzen die qua kracht onovertroffen zijn en elk vijftig hoofden en honderd armen bezitten. De namen van deze drie reuzen zijn Briareus (Aegaeon), Gyes en Cottus. Maar omdat zij er zo angstwekkend uitzagen werd Uranus bang van zijn zoons en sloot ze, direct na hun geboorte, weer op in hun moeder Gaea, in de duistere Tartarus 1.

Cyclopen

Kort na de Hecatoncheires werden drie andere bijzondere wezens geboren, de drie Cyclopen, Arges, Brontes 1 en Steropes. Dit waren reusachtige wezens, met maar één oog midden op hun voorhoofd, die een enorme kracht bezaten. Vanwege hun vreemde uiterlijk en kracht boezemt ook dit drietal Uranus grote angst in en sluit ze net als hun oudere broers direct na hun geboorte weer op in hun moeder Gaea.

Titanen

De volgende groep die de aarde kwamen bevolken werd gevormd door de Titanen. De mannen onder hen waren: Coeus 1 (Polus), Crius, Oceanus, Hyperion 1 (Pallas 7), Iapetus 1 en als jongste van allen Cronus (Saturnus). De vrouwelijke Titanen waren: Dione 1, Mnemosyne, Phoebe 1 (Hebe 2), Rhea (Ops 2), Tethys, Theia (Euryphaessa) en Themis (Ichnae). Daarnaast worden ook enkele van hun kinderen tot de Titanen gerekend. De namen van deze kinderen zijn: Atlas, Epimetheus, Prometheus en Menoetius 2. Volgens de schrijver Diodorus Siculus wordt ook Titan 1 tot de Titanen gerekend, de zoon van Uranus en Hestia. Deze Titanen gingen, net als hun ouders vele relaties met elkaar aan en zorgden zo voor een enorm aantal goden en godinnen die grofweg in de volgende categorieën zijn in te delen.

Olympische Goden

De machtigste groep onder deze goden zijn de Olympische goden, waar Zeus de belangrijkste en allersterkste van was. Deze goden kregen de eretitel Olympiërs omdat ze Zeus steunden in zijn strijd om de macht met de Titanen, maar velen van hen hem ook hielpen in het gevecht met de Giganten. De namen van deze Olympiërs zijn: Aphrodite, Apollo, Ares 1, Artemis, Athena, Demeter, Hephaistus, Hera, Hermes, Hestia, Poseidon en uiteraard Zeus zelf. Deze goden regelden al het leven van de mensen op aarde en kwamen regelmatig in vergadering bijeen op de berg Olympus voor feestmaaltijden, maar werden er ook vele vergaderingen gehouden, die er meestal inhielden dat Zeus hen meldde wat hij als oppergod besloten had en de anderen maar dienden te respecteren.

Watergoden

Ook al het water op aarde werd beheerst door een God of Godin. Na Poseidon, die over alle wateren op de wereld heerste bestonden er een aantal minder machtige goden die over een specifiek deel heersten. Zo waren er de goden van de zeeën Nereus, Phorcys 2, Proteus 2, Thaumas 1 en Triton maar worden de Godinnen Charybdis, Ceto 1 en Eurybia 1 ook tot deze groep gerekend. Voor elke rivier op aarde was er de grote groep Riviergoden. Hun zussen, de Oceaniden zorgden daarnaast voor alle bronnen, meren, en elk andersoortig water, samen met een groot aantal andere Waternimfen die van andere ouders afstamden zoals de Nereiden en de Najaden. Zie voor hun namen bij de Nimfen en hun desbetreffende ouders.

Onderwereldgoden

In de onderwereld woonden eveneens een aantal goden waar Hades de machtigste van was en als koning in zijn duistere rijk heerste, samen met zijn vrouw Persephone 1. Hun namen zijn Ate, Charon, Nemesis, Styx en Thanatos. Daarnaast woonden in de onderwereld de drie Erinyen; Alecto, Tisiphone 1 en Megaera, die de mensen met waanzin kwelden als ze een gebod schonden dat door Zeus was ingesteld. Vooral moord op een familielid werd door hen wreed gestraft. Soms wordt ook de groep Dromen in de onderwereld gesitueerd, waar Hypnos, Morpheus, Phobetor (Icelus) en Phantasos de belangrijkste van zijn.

Kleinere Goden

Naast alle genoemde namen van Goden zijn er nog een aantal kleinere goden die soms een specifieke of bijzondere taak hadden. Dit zijn Acmon 1, Dionysus 2, Eris, Hebe 1, Leto, Nike 1, Pan, Priapus, Tyche, Eos 1, Iris 1; Selene en Eros. De laatste godheid wordt door sommige schrijvers echter als de meest machtige god beschouwd omdat liefde alles bijeenbracht en voor de voortplanting zorgde. Naast deze afzonderlijke Goden en Godinnen zijn er ook nog een aantal vrouwelijke godinnen die als groep menigmaal in de mythen worden omschreven. Dit zijn de Gorgonen, Graien, Gratiën, Horen, Moiren, Muzen, Seizoenen, Uren en de Winden 1.

Abstracte Goden

Verder bedachten de ouden verhalenvertellers dat voor elke menselijke emotie en god of godin verantwoordelijk was en bedachten voor hen vele namen die meestal correspondeerde met de emotie die werd opgeroepen. Enkele voorbeelden hiervan zijn: Doodslag, Geschil, Honger, Leugen, Moord, Onheil, Praatjes, Smart, Veldslag, Strijd, Twist, Vergeetachtigheid, Vergeten, Wetteloosheid, Zwoegen, enz.

Uit sterfelijken gevormde Goden

In een enkele situatie werden sterfelijke mensen, als zij een godvruchtig leven hadden geleid of een andere situatie, tot goden gemaakt en mochten ze onder de andere goden op de Olympus wonen. Dit waren Asclepius, Helle, Glaucus 7, Heracles, Melicertes (Palaemon 3), Psyche en Tithonus 1.

Nimfen

Naast al deze goden werd de aarde ook bevolkt door grote aantallen Nimfen, zoals de Hyaden, Harpijen, Plejaden, Scylla 1, en de Sirenen. Zie voor een overzicht de pagina van de Nimfen.

©2015 Maarten Hendriksz