Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Helenus 1

Helenus 1 is een van de vele zoons die koning Priamus van Troje bij zijn officiële vrouw Hecabe 1 verwekt. Vanwege de vele buitenechtelijke escapades van zijn vader heeft Helenus 1 meer dan vijftig (half) broers en –zussen die allen in Troje wonen. Helenus 1 groeit op tot een zachtaardige man die van Apollo de gave kreeg om, aan de hand van de vlucht van vogels in de lucht, voorspellingen te doen, en groeit uit tot de beste vogelwichelaar van heel Troje. Daarnaast was hij een uitstekende boogschutter en hardloper die vaak deelnam aan de Spelen die zijn vader in de stad organiseerde.

Krijgsraad

Krijgsraad bij Priamus

Wanneer zijn broer Paris naar Griekenland gaat om daar de beeldschone Helena te schaken voorspelt Helenus 1 in de raadsvergadering van zijn vader de ondergang van Troje. ‘Als Paris een Griekse vrouw naar huis brengt zullen de Grieken haar achtervolgen. Er zal een lange en verbitterde strijd gevoerd worden waarna de Grieken Troje zullen overmeesteren. Bovendien zullen in de strijd mijn ouders en al mijn broers sneuvelen.’ Zo orakelt Helenus 1 in de raad maar zijn voorspelling wordt weggehoond door zijn krijgslustige broers en besluit Priamus om de geschaakte Helena in Troje op te nemen als vrouw van Paris.

Oorlog

Als daarna de Trojaanse Oorlog uitbreekt vecht Helenus 1, net als al zijn broers, dapper mee om de stad te verdedigen. Vanwege zijn voorspellende gaven weet hij hoe de strijd zal aflopen maar steunt waar mogelijk de Trojanen. Zo gaat Helenus 1, in het tiende jaar van de strijd na de bestandsbreuk van de Trojanen, op Hector af en zegt: ‘We hebben jou het opperbevel over het leger gegeven, Hector. Bewijs nu dat dit besluit terecht was en houdt de Grieken tegen voordat die de poorten van de stad bereiken. Moedig onze troepen aan en zorg dat ze zich schrap zetten, hoe uitgeput ze ook zijn. Ga daarna naar de stad om onze moeder op te dragen de oude vrouwen bijeen te brengen in de tempel van Athena. Laat haar de mooiste mantel uitzoeken die ze heeft en die aan de voeten van de Godin neerleggen. Laat haar in de tempel ook een offer van twaalf koeien aan Athena beloven als zij genade met de stad wil hebben. Vooral die speervechter Diomedes 1 is een gevaar voor onze veiligheid en lijkt door niemand te stoppen.

Advies voor Hector

Aan het eind van die dag, klampt Helenus 1 zijn broer opnieuw aan en zegt: ‘Broer, wil je nog een keer luisteren naar mijn raad. Ik stel voor dat je één van de Grieken uitdaagt tot een tweegevecht. Tegen de tijd dat het gevecht is afgelopen, en het donker is, zal de strijd gestaakt moeten worden. Dan hebben we tot morgen de tijd om onze soldaten te hergroeperen en zijn we beter in staat om het kamp van de Grieken aan te vallen. Voor je eigen leven hoef je niet te vrezen. Dat heb ik gehoord van de Goden zelf.Hector volgt opnieuw het advies van zijn broer op en gaat een duel aan met de grote Ajax 1 dat onbeslist eindigt. De volgende dag belegeren de Trojanen het Griekse scheepskamp.

Aanval op het scheepskamp

Helenus 1 is, samen met zijn broer Deiphobus 1 en Asius 1 uit Arisbe, leider van de derde strijdgroep die de wal om het kamp van de Grieken aanvalt. Schild naast schild, onverschrokken en vol vertrouwen rukken de Trojanen op, en als ze eenmaal binnen het kamp zijn ontstaat er een bloedige strijd. Helenus 1 valt de Griek Deipyrus aan en treft hem dodelijk aan de slaap. De helm valt van zijn hoofd terwijl de dood de blik van Deipyrus verduistert.

Gevecht met Menelaus

De Griek Menelaus zag echter wat er gebeurde en stormt op Helenus 1 af. Vlug spant hij zijn boog en de pijl treft Menelaus vol op de borst. Het projectiel ketst echter af op het borstharnas en springt weg zonder een wond aan te brengen. Dan raakt Menelaus de hand waarmee Helenus 1 zijn boog vasthoudt. De speer van Menelaus gaat dwars door de hand van Helenus 1 heen waardoor hij niets meer kan doen. Vlug gaat Helenus 1 er vandoor en laat zijn medestrijder Agenor 1 het wapen uit de wond trekken en zijn hand verbinden. Voor Helenus 1 is die dag de strijd over en hij slaagt erin om veilig terug te keren naar de stad om zijn wond te laten genezen.

Strijdkreet Apollo

Enkele weken later is Helenus 1 hersteld en doet weer mee aan de strijd op het moment dat ook Achilles, na de dood van Patroclus 1, weer deelneemt aan de oorlog. Terwijl die als een waanzinnige tekeer gaat onder de Trojanen schiet Apollo zijn Trojanen te hulp. Met een luide schreeuw moedigt hij de Trojanen aan, die verwondert naar de luide stem luisterden maar niet kunnen zien waar het geluid vandaan komt. Maar Helenus 1 herkende het geluid van zijn leermeester en riep verheugd: ‘Lafaards, waarom zijn jullie bang voor Achilles? Hij is even sterfelijk als wij en niet zo sterk als Ares 1, die zojuist op het slagveld is aangekomen om ons bij te staan in onze pijnlijke nood. Dat was zijn kreet, die ons opdraagt om te strijden tegen de Grieken. Verman jezelf en laat moed in jullie inborst stromen. Geen machtiger hulp is dichterbij Troje dan hij. Zie, hij komt er nu aan om ons te helpen! Op naar de strijd en werp je angsten in de wind!’ Zo moedigt Helenus 1 de Trojanen aan.

Vertrek uit Troje

Maar ondanks de hulp van Ares 1 worden de Trojanen toch teruggedrongen in hun stad. Ook Helenus 1 vlucht de stad in en laat vanaf de muren een regen van pijlen neerdalen op de Grieken. Uiteindelijk wordt Hector verslagen door Achilles en enkele dagen later ook Paris gedood. De Trojanen zijn radeloos nu ze al hun grote leiders kwijt zijn en komen nagenoeg niet meer buiten de muren van Troje om de Grieken te weerstaan. Dan ontstaat er een conflict tussen Helenus 1 en zijn broer Deiphobus 1 over de vraag wie er met de mooie Helena mag trouwen nu Paris gestorven was. Als hun vader Priamus de voorkeur geeft aan Deiphobus 1 is Helenus 1 hevig teleurgesteld. Woedend verlaat hij de stad, gaat op weg naar de berg Ida, maar wordt vanuit een hinderlaag gevangen genomen door Odysseus die hem naar het Griekse scheepskamp brengt.

Orakels van Helenus 1

Daar verhoren de Grieken de beroemde ziener van de Trojanen en hield Helenus 1 een lange redevoering over de reden van zijn vertrek uit Troje. Na enig aandringen orakelt Helenus 1 vervolgens dat de Grieken eerst vier zaken moeten uitvoeren voordat zij Troje kunnen innemen. ‘Ten eerste moeten de beenderen van Pelops bij mij worden gebracht. De zoon van Achilles, Neoptolemus, moet van Scyros gehaald worden zodat hij kan deelnemen aan de strijd. Ten derde moeten jullie het Palladium, dat in de tempel van Athena staat, uit Troje stelen en moet ook de boog van Heracles deelnemen aan de strijd.’ Zo kwamen de Grieken precies te weten wat tot de val van Troje zou leiden en volgden zij de raadgevingen van Helenus 1 stipt op.

Bediende van Neoptolemus

Zodra de vier voorwaarden voor de val van Troje aanwezig waren bouwden de Grieken, op advies van Odysseus, het houten paard en werd de vernietiging van Troje ingezet. Nadat de Grieken Troje veroverd hadden staken ze de stad in brand en verdeelden de buit. Helenus 1 wordt, als dank voor zijn voorspellingen, als een van de weinige mannelijke Trojanen niet door de Grieken gedood en geschonken aan Neoptolemus. Helenus 1 belooft hem trouw te dienen en voorspelde dat zij vele jaren in vrede zullen leven. Bovendien pleit hij bij de Grieken voor het leven van Cassandra en Andromache, die hem altijd welwillend hadden behandeld. Daarna vertrekt Helenus 1, samen met Neoptolemus en Andromache, uit Troje en trekken over land naar Griekenland waar ze zich, op advies van Helenus 1, in Epirus vestigen.

Koning van Buthrotum

Helenus en Andromache

Daar sticht Helenus 1 de stad Buthrotum tussen de Molossiërs en geeft Neoptolemus, volgens een enkele mythe, hem Deidamia 1 als vrouw. Volgens de meest gangbare mythen trouwde Helenus 1, na de moord op Neoptolemus, echter met Andromache en kreeg hij bij haar een zoon Cestrinus. Hij erft tevens de macht van de gestorven Neoptolemus en wordt koning over het gebied. Kort na zijn huwelijk krijgt Helenus 1 een grote verrassing te verwerken als de Trojaan Aeneas plotseling voor zijn neus staat. Verheugd en benieuwd naar zijn lotgevallen nodigt Helenus 1 hem gastvrij uit in zijn huis om een maaltijd te gebruiken en al hun wederwaardigheden uit te wisselen.

Aeneas

Tijdens de maaltijden wisselen beide mannen hun lotgevallen uit en vertelt Aeneas hoe hij op zoek is naar een nieuw vaderland maar op allerlei problemen stuit om er te komen. Dan openbaart Helenus 1 aan Aeneas hoe hij zijn nieuwe vaderland moet bereiken. ‘Eerst moet je bij Sicilië zien te komen, daarna de Ausonische zee met je schepen bezoeken, het meer van de doden, en langs het eiland van Circe, voordat je het nieuwe vaderland bereikt. Daar zal je een drachtig everzwijn aantreffen en op de plek waar zij bevalt moet jij je stad vestigen. Apollo zal je op je tocht bijstaan maar vermijd echter de oostkant van Italia, die tegenover Epirus ligt. Alle steden worden daar bewoond door Grieken. Zodra de wind je naar de Straat van Sicilië blaast houdt dan de linkse kust aan en mijdt de rechter. Die wordt bewoond door Scylla 1 en Charybdis. Breng ruimhartig offers aan Hera en je zult uiteindelijk het beloofde Italia bereiken.’ Zo voorspelt Helenus 1 de verdere tocht van Aeneas en nemen zij de volgende dag afscheid.

Na een lang leven sterft Helenus 1 uiteindelijk vredig in bed en laat zijn koninkrijk na aan Molossus, de zoon van Neoptolemus bij Andromache.

Stamboom:

Priamus Hecabe 1 Lycomedes 2 -
Helenus 1 Deidamia 1
-

Priamus Hecabe 1 Eetion 1 Chryseis 1
Helenus 1 Andromache
Cestrinus

Bronnen:

©2015 Maarten Hendriksz