Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Heracliden

Heracles, de stamvader van de vele Heracliden

Tot de groep van Heracliden wordt in eerste instantie alle mannelijke kinderen bedoeld die Heracles verwekte bij vele vrouwen. Maar ook de zoons van deze zoons, uit latere generaties, worden tot de Heracliden gerekend. Alles bij elkaar zijn er hierdoor ruim honderd namen van mannen bekend die tot rechtstreekse afstammelingen van Heracles gerekend worden.

Koning Ceyx

Nadat Heracles onder de goden was opgenomen vluchtte de eerste generatie nog jonge Heracliden, geleid door de oudste zoon van Heracles, Hyllus 1, voor de kwelgeest van hun vader Eurystheus en vragen asiel aan bij Ceyx in Trachis. Net als Heracles ontvangt Ceyx de jongens gastvrij en biedt ze aan om in Trachis aan zijn hof te komen wonen. Maar als de jongens volwassen worden vreest Eurystheus dat ze hem uit zijn koninkrijk zullen verjagen en dreigt Ceyx met oorlog als hij de jongens niet aan hem uitlevert. De Heracliden vrezen dat Ceyx zal zwichten voor de macht van Eurystheus en verlaten vrijwillig Trachis.

Athene

De Heracliden en hun vrienden, die wel in de gaten hadden dat ze onvoldoende manschappen hadden om een oorlog tegen Eurystheus te beginnen, zwerven door Griekenland en vroegen ze bij vele steden asiel aan. Maar de burgers zijn te bang voor de macht van Eurystheus en worden overal weggestuurd. Uiteindelijk komt de groep in Athene terecht waar ze opnieuw asiel aanvragen door bij het smekelingenaltaar van Zeus gaan zitten. De bewoners van de stad hebben een groot gevoel voor rechtvaardigheid ontwikkeld, zijn niet bang voor Eurystheus, en verwelkomen de Heracliden van harte. Als Eurystheus dit nieuws hoort stuurt hij boodschappers naar de stad en dreigt met oorlog als de Heracliden niet aan hem uitgeleverd worden.

Dood van Eurystheus

De bewoners van Athene willen de weerloze jongemannen niet aan Eurystheus uitleveren en besluiten de Heracliden te steunen in de strijd. De Heracliden kiezen daarop Iolaus 1 en Demophon 2, de koning van Athene, tot aanvoerders van het leger en gaan de strijd met Eurystheus aan. In het daaropvolgende gevecht wordt het leger van Eurystheus verslagen en weten ze ook alle zoons van Eurystheus te doden. Eurystheus zelf slaat na de nederlaag op de vlucht maar zet Hyllus 1 de achtervolging in. Bij de Rotsen van Sciron weet Hyllus 1 uiteindelijk Eurystheus in te halen, doodt hem, en snijdt vol wraak zijn hoofd af. Bij terugkeer geeft hij het hoofd van Eurystheus aan Alcmene, de moeder van Heracles. Vanwege alle ellende die Eurystheus haar zoon had aangedaan en stak zij uit frustratie met een paar weefnaalden de ogen uit het dode hoofd

Strijd om de Peloponnesus

Nadat Eurystheus was omgekomen gingen de Heracliden, wederom onder aanvoering van Hyllus 1, naar Mycene om het rijk van Eurystheus, de gehele Peloponnesus, in bezit te nemen. Ze veroverden alle steden maar werd dit gebied, na een jaar, geteisterd door de pest waardoor vele mensen stierven. Vervolgen raadplegen de Heracliden het orakel om te achterhalen wat de oorzaak van deze ziekte was. Dit antwoordde dat ze zelf de schuldigen waren omdat te vroeg waren teruggekeerd naar de Peloponnesus. Na dit bericht geven de Heracliden de Peloponnesus op, en keren terug naar Athene waar ze zich in Marathon en Tricorythis vestigen.

Alternatieve versie

Volgens een andere versie van de mythen traden Atreus en Echemus, de koningen van Mycene en Tegea, de Heracliden op de Isthmus tegemoet toen ze tegen de Peloponnesus oprukten. Om een grote slachting te voorkomen werd afgesproken dat Hyllus 1 en Echemus een duel zouden uitvechten. Als Hyllus 1 won mochten de Heracliden zonder verdere strijd de Peloponnesus in bezit nemen, maar als hij verloor moeten de Heracliden hun strijd opgeven en mogen voor een periode van vijftig jaar niet meer naar de Peloponnesus terugkeren. Hyllus 1 werd in het duel verslagen door Echemus waarna de Heracliden, zoals afgesproken, hun inspanningen opgaven en terugkeerden naar Athene.

Dood van Alcmene

Omstreeks die tijd stierf Alcmene op hoge leeftijd en verzorgden de Heracliden haar begrafenis in Thebe. Maar Zeus gaf opdracht aan Hermes om het lichaam van Alcmene te stelen en naar het eiland van de Gelukzaligen te brengen om daar de vrouw van Rhadamanthys te worden. Gehoorzaam aan het bevel van zijn vader doet Hermes wat hem gevraagd was en liet een zware steen in de doodskist van Alcmene achter. Op de dag dat Alcmene begraven zou worden droegen de Heracliden haar kist, maar vonden die zwaar voor zo’n kleine vrouw. Dus zetten ze de kist op de grond om te onderzoeken wat hier de oorzaak van was en openden het deksel.Zo vonden ze de steen in plaats van Alcmene, en plaatsten die overeind in het bos en bouwden ee een tempel omheen.

Tweede Aanval op de Peloponnesus

Ondertussen bleef Hyllus 1 bedenken hoe de Heracliden weer in het bezit van het erfgoed van hun vader konden komen, en gaat naar Delphi. Als hij het orakel vraagt wat er moet gebeuren krijgt Hyllus 1 ten antwoord dat hij op de derde oogst moeten wachten voordat de Heracliden terug kunnen keren naar de Peloponnesus. Omdat Hyllus 1 dacht dat met de derde oogst drie jaar bedoeld werd, wachtte hij evenzovele jaren en verzamelde toen een groot leger om de Peloponnesus te veroveren. Daar heerst op dat moment Tisamenus, de zoon van Orestes 2, die op zijn beurt tegen de Heracliden optrekt, hen na een zware strijd weet te verslaan, en de Heracliden opnieuw de Peloponnesus aan hun neus voorbij zien gaan.

Derde Aanval op Peloponnesus

Wanneer Temenus, een andere afstammeling van Heracles, daarna het orakel verwijt dat het verkeerde voorspellingen doet, repliceerde de God dat de Heracliden zelf de schuld waren van hun falen, omdat ze de uitspraken niet begrepen hadden. Met de derde oogst werd geen opbrengst van het land, maar een generatie bedoeld. Temenus trekt zich hier echter niets van aan, maakt zijn leger gereed, en bouwde schepen bij Naupactus in Locris om een nieuwe poging te wagen. Maar op dat moment verschijnt er een ziener die orakels uitsprak, en dachten de Heracliden dat het iemand was die door de bewoners van de Peloponnesus was gestuurd om hun leger in het verderf te storten. Dus doodde Hippotes 1, een kleinkind van Heracles, de ziener met een speer. Hierna ging de vloot echter ten onder, waarbij alle schepen verwoest werden, en kreeg het landleger met hongersnood te maken waardoor de veldtocht werd gestaakt.

Doel eindelijk bereikt

Jaren later gaat Temenus, en enkele andere Heracliden van de derde generatie, opnieuw op veldtocht tegen de Peloponnesus en slagen ze er nu wel in om hun doel te bereiken. Daarop richten de Heracliden drie altaren op, om aan hun voorvader Zeus te offeren, en wijzen via loting de veroverde steden toe. De eerste trekking betrof Argos, de tweede Lacedaemon, en de derde Messene. Nadat de Heracliden een kruik water hadden gehaald, besloten ze dat ieder er een steentje in moest gooien. Temenus en Procles, samen met zijn broer Eurysthenes 1, gooiden er een steentje in, maar Cresphontes, die graag Messene wilde hebben, gooide er een bolletje klei in. Omdat dat oploste, konden alleen de twee steentjes getrokken worden. Nadat Temenus het eerste steentje gepakt had trokken Procles en zijn broer, die niets van het bedrog wisten, het tweede, en kregen zo Lacedaemon toegewezen. Daarna hoefde Cresphontes niet meer te trekken en kreeg automatisch Messene.

Stamboom:

Heracles Vele vrouwen - -
Heracliden -
-

Bronnen:

©2015 Maarten Hendriksz