Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Pelias 1

Tyro en Poseidon

Over de ouders van Pelias 1 bestaan er in de verschillende mythen twee varianten. In de meest gangbare versie is Pelias 1 de zoon van Cretheus 1, en Demodice of Tyro, en heeft hij als (half)broers Aeson, Amythaon 1, Pheres 1 en een zus met een onbekende naam. In de andere versie is Pelias 1 een zoon van Tyro en Poseidon, heeft hij een tweelingbroer Neleus. Als zoons van Poseidon worden Pelias 1 en zijn broer Neleus uit schande door hun moeder Tyro te vondeling gelegd. Een passerende paardendrijver vindt de twee maar raakt zijn paard per ongeluk het hoofd van Pelias 1, waardoor hij een blauwe plek op zijn gezicht kreeg. De paardendrijver nam de twee kinderen mee en bracht ze groot. Hij noemde het kind met de blauwe plek Pelias 1 (pelios), en het andere Neleus. Beide jongens ontpopten zich tot krachtige dienaren van Zeus.

Wraak op Sidero

Als de twee broers zijn opgegroeid horen ze dat hun biologische moeder, Tyro, slecht behandeld werd door haar stiefmoeder Sidero. Dan vallen Pelias 1 en Neleus Sidero aan, maar weet ze nog net naar het tempelterrein van Hera te vluchten. Pelias 1 trekt zich hier echter niets van aan en doodt Sidero. Sinds die tijd verachtte hij Hera en was de Godin er altijd op uit om hem te dwarsbomen. Vanwege deze moord werden Pelias 1 en Neleus uit hun vaderland verbannen en nam Pelias 1 met behulp van wat vrienden de twee eilanden, Sciathus en Peparetheus in beslag. Na de dood van zijn vader Cretheus 1 keert Pelias 1 terug naar Thessalie om zijn vader als koning op te volgen, en ging in Iolcus wonen. Zijn broer Neleus werd door Pelias 1 uit Thessalië verdreven en ging naar Pylos om daar zijn eigen koninkrijk te stichten.

Huwelijk en kinderen

In Thessalië trouwde Pelias 1 met Anaxibia 2, de dochter van Bias 4, maar zijn er ook mythen die stellen dat Pelias 1 trouwde met Phylomache, de enige dochter van Amphion 1 en Niobe 1 die de pijlen van Artemis overleefde. Bij zijn vrouw verwekt Pelias 1 zeven dochters met de namen: Alcestis, Amphinome 4, Evadne 4, Hippothoe 2, Medusa 4, Pelopia 1 en Pisidice 3. Als laatste kreeg hij eindelijk ook de zoon, waar hij zo lang op gehoopt had, en noemde hem Acastus. Alcestis groeide op tot een ware schoonheid en kwamen er vele vrijers bij Pelias 1 om haar hand vragen. Om deze constante stroom van vrijers in te dammen verklaarde Pelias 1 dat hij zijn dochter alleen als vrouw zou schenken een degene die in staat was om een leeuw en een everzwijn voor een wagen in te spannen. Uiteindelijk is Admetus 1 degene die, met hulp van Apollo, erin slaagt om de opdracht van Pelias 1 uit te voeren en schenkt hij hem Alcestis als vrouw.

Orakel

Ondertussen was Pelias 1 uitgeroeid tot een rijke koning die vele kuddes schapen bezat, maar was Hera zijn misdaad op haar tempelterrein niet vergeten. Wanneer Pelias 1 eens het orakel raadpleegt krijgt hij dan ook te horen dat hem een gruwelijk lot wachtte, en zijn dood veroorzaakt zou worden door een man uit zijn volk die slechts één sandaal aan zijn voeten droeg. Pelias 1 heeft geen idee wie dit zou kunnen zijn, maar drong dit later schokkend tot hem door toen hij een offer aan Poseidon wilde brengen en Iason, de zoon van zijn broer Aeson, met slechts één sandaal aan zijn voeten de stad in kwam. Deze sandaal had Iason door toedoen van Hera verloren toen hij de rivier Evenus overstak om ook bij het offer van Poseidon aanwezig te zijn, en werd zo het werktuig van de Godin om Pelias 1 te straffen. Iason is echter enorm populair bij de bevolking en Pelias 1 kan hem niet dus zomaar uit de weg laten ruimen.

Opdracht aan Iason

Dan verzint Pelias 1 een list en vraagt Iason wat hij zou doen als hij de macht had, en voorspeld werd dat hij door een van zijn medeburgers vermoord zou worden. Iason aarzelde geen moment en zei, ingegeven door Hera die wilde dat Medea 1 een ramp voor Pelias 1 zou worden: 'Ik zou hem opdragen om de Gouden Vacht in Colchis te gaan ophalen die in het heilige woud van Ares 1 hangt en bewaakt wordt door een kwaadaardige Draak 4'. Zodra Pelias 1 dit hoorde gaf hij zijn neef opdracht om de Vacht te gaan halen, en beloofde hem, omdat hij dacht dat de opdracht niet zou slagen, bij succes de volledige macht over zijn koninkrijk te schenken. Tot schrik van Pelias 1 vroeg zijn zoon, Acastus, enige tijd later om ook te mogen deelnemen aan de tocht. Uiteraard weigerde Pelias 1 dit aan zijn zoon, maar wist de jongen, met hulp van zijn zus Pelopia 1, aan de aandacht van zijn vader te ontsnappen en ging met Iason mee naar Colchis.

Dood van Aeson

Zodra Pelias 1 het stiekeme vertrek van zijn zoon ontdekt is hij woedend, maar kan niets meer uitrichten om zijn zoon terug te halen. Kreunend en jammerend ligt hij op het koude bed van zijn enige zoon en wordt steeds kwader op Iason. Uiteindelijk besluit hij wraak te nemen door Aeson, de vader van Iason, te doden. Aeson had echter een voorgevoel voor wat er te gebeuren stond en pleegde, voordat de soldaten van Pelias 1 hem hadden bereikt, samen met zijn vrouw zelfmoord. Vlak voor zijn dood kreeg Aeson een visioen hoe zijn zoon, met roem overladen, zou terugkeren en een vreselijke dood voor Pelias 1 zou veroorzaken, waardoor hij met een glimlach op zijn lippen sterft. Op de plek des onheils treft Pelias 1, die te laat kwam, alleen nog de kleine Promachus 3, het jongere broertje van Iason, aan. Woedend over zoveel tegenslag doodt Pelias 1 vervolgens zonder enige terughouding ook de kleine jongen en keert daarna tevreden terug naar huis, in de veronderstelling alle mogelijke kandidaten voor zijn troon te hebben gedood.

Terugkeer Iason

De terugkeer van Iason

Een jaar later keert Iason echter, geheel onverwachts, terug in Iolcus met de Gouden Vacht aan boord. Hij heeft bovendien een buitenlandse vrouw, Medea 1, bij zich die waarmee hij onderweg is getrouwd. Trots loopt Iason met zijn buit door de stad naar het paleis van Pelias 1, terwijl hij door de bevolking werd toegejuicht, en geeft de Vacht uiteindelijk aan de koning. Toen Iason echter over de dood van zijn ouders hoorde, wilde hij direct op Pelias 1 afstormen. Maar Medea 1 weet hem te kalmeren en zegt dat ze een passende straf voor Pelias 1 zal bedenken. Daarna vertrekt het tweetal uit Iolcus naar de Isthmus om aan Poseidon te offeren en hem te bedanken voor hun veilige terugkeer.

Het plan van Medea 1

Enige tijd later keert Medea 1, vermomd als priesteres van Artemis, terug naar Iolcus en weet de dochters van Pelias 1 te overtuigen dat zij met een tovermiddel hun vader weer jong kan maken. Ze moeten hun vader in stukken hakken en daarna het vlees in een kokende ketel werpen, waar Medea 1 toverkruiden aan had toegevoegd. Om hen te overtuigen tovert ze een jong lammetje voor de ogen van de jonge vrouwen die daarna snel overtuigd zijn. Vervolgens gaan Alcestis, Pelopia 1, Medusa 4, Pisidice 3 en Hippothoe 2 met messen naar de kamer van hun slapende vader en steken hem dood, waarna ze hem aan stukken snijden.

Dood Pelias 1

Uiteraard wekte Medea 1 de brokstukken niet meer tot leven en werd zo voldaan aan de voorspelling dat Pelias 1 door toedoen van zijn familie gruwelijk aan zijn eind zou komen. Acastus begraaft, samen met de inwoners van Iolcus, zijn vader en verbant Iason en Medea 1 uit het land. Als eerbetoon aan zijn vader organiseert Acastus nog begrafenisspelen waar vele beroemdheden aan deelnamen.

Stamboom:

Poseidon / Cretheus 1 Tyro / Demodice Bias 4 / Amphion 1 Pero 1 / Niobe 1
Pelias 1 Anaxibia 2 / Phylomache
Acastus, Alcestis, Amphinome 4, Evadne 4, Hippothoe 2, Medusa 4, Pelopia 1, Pisidice 3

Bronnen:

©2015 Maarten Hendriksz