Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Pelops

Tantalus en de Goden

Pelops is een zoon van Tantalus 1 en Dione 4, die in de stad Siphylus in Klein-Azië werd geboren, en heeft een zus Niobe 1 en een broer Broteas 1. Tantalus 1, die een zoon van Zeus was, bezat een onmetelijke rijkdom en was wijd en zijd beroemd, en een goede vriend van de Goden. Deze vriendschap ging zelfs zover dat Tantalus 1 mocht deelnemen aan de maaltijden van de Goden. Maar wanneer Tantalus 1 al te vrijmoedig wordt, en de geheimen van de Goden aan de mensen verklapte, verspeelde hij de vriendschap van de Goden. Als Tantalus 1 bovendien zijn zoon Pelops slacht, en zijn vlees als maaltijd voorzet aan de Goden om hun bovennatuurlijke krachten te testen smijt Zeus hem in de Tartarus om daar een eeuwigdurende kwelling te ondergaan.

Herboren

Omdat de kleine Pelops geen schuld had aan de misdaden van zijn vader wekten de Goden hem weer tot leven en zetten zijn lichaam opnieuw in elkaar. Maar omdat Demeter, die met haar gedachten bij haar ontvoerde dochter Persephone 1 was, niet oplette tijden het eten en zijn linkerschouder had opgegeten, werd die vervangen door een ivoren exemplaar. Zo werd Pelops weer een volledig mens en kreeg van de Goden bovendien een uitzonderlijke schoonheid. Door zijn prachtige uiterlijk werd zelfs Poseidon verliefd op Pelops en schonk zijn lieveling een span paarden met een gevleugelde wagen waarvan de wielen, als hij over de golven reed, zelf niet nat van werden. Na de dood van zijn vader erft Pelops het koningschap maar wordt hij door koning Ilus 2 van Troje, na een hevige strijd, uit zijn rijk verdreven.

Op zoek naar een vrouw

Hierna zwerft Pelops, die intussen de huwbare leeftijd had bereikt, met zijn wagen door de wereld en kom uiteindelijk in Griekenland terecht. Daar ziet hij in Pisa Hippodamia 5, de dochter van koning Oenomaus 3, waar Pelops onmiddellijk verliefd op wordt. Vanwege een orakel wilde Oenomaus 3 echter zijn dochter alleen ten huwelijk schenken aan de man die in staat was om hem in een wagenrace, van Pisa naar het altaar van Poseidon op de Isthmus, te verslaan. Als de vrijer van zijn dochter de wedstrijd verloor moest hij dit bovendien met de dood bekopen, en werd zijn hoofd boven de deur van het paleis vastgespijkerd.

Wagenrace

Als Pelops twaalf hoofden boven de deur ziet hangen wil hij in eerste instantie direct omkeren. Maar Hippodamia 5 die verliefd was geworden op Pelops beloofde hem te helpen. Samen kopen ze Myrtilus, de wagenmenner van Oenomaus 3, om door hem de helft van het koninkrijk van Oenomaus 3 te beloven, en vragen hem de wagen van zijn heer te saboteren. Myrtilus, die heimelijk ook verliefd was op Hippodamia 5, stemt toe en verwijdert vlak voor de race de borgpennen uit de wagen van Oenomaus 3. Zo vertrekt Pelops met Hippodamia 5 in zijn wagen als eerste, terwijl Oenomaus 3 vol zelfvertrouwen eerst nog een offer aan Zeus brengt en dan op zijn gemak achter Pelops aangaat terwijl Myrtilus de wagen bestuurde. Toen zijn paarden op volle snelheid waren liepen de wielen van de wagen en vond Oenomaus 3, die in de leidsels verstrikt raakte, de dood. Terwijl hij stierf sprak Oenomaus 3 een vloek uit over Myrtilus, omdat hij begreep dat die hem verraden had, en wenste dat hij door Pelops gedood zou worden.

Vloek Myrtilus

De dood van Oenomaus

Zo won Pelops door omkoping de wedstrijd en keren ze in zijn wagen gedrieën terug naar Pisa. Onderweg maken ze een tussenstop en verwijdert Pelops zich even om water voor zijn dorstige vrouw te halen. Op dat moment probeert de verliefde Myrtilus Hippodamia 5 te verkrachten, maar weet ze hem van het lijf te houden. Zodra Pelops dit van haar hoorde aarzelt hij geen moment en duwt Myrtilus, toen ze bij Kaap Geraestus over een hoge klip reden, uit de wagen. Tijdens zijn dodelijk val vervloekt Myrtilus Pelops en al zijn nakomelingen, en verhoorden de Goden zijn gebed. Door deze vloek zouden alle nakomelingen van Pelops geteisterd worden met ellende en moord, dat pas drie generaties later zou eindigen bij de zuivering van Orestes 2. Vanwege de moord op Myrtilus ging Pelops eerst naar Oceanus om zich daar te laten reinigen van deze misdaad door Hephaistus. Hierna keerde Pelops terug naar Pisa, en volgde Oenomaus 3 op als koning over het gebied.

Kinderen

Daar deelt Pelops regelmatig het bed met Hippodamia 5 en wordt ze meerdere malen zwanger. Zo schenkt ze aan Pelops zeven zoons met de namen: Alcathous 3, Atreus, Copreus, Hippalcimus, Pittheus, Thyestes 1 en Troezen 1. Er zijn echter ook schrijvers die stellen dat Sciron, de man die de voeten van reizigers waste en hen vervolgens in zee wierp, ook een zoon van Pelops en Hippodamia 5 was. Verder zou Pelops nog een negende bastaardzoon, Chrysippus 2, verwekken bij een onbekend gebleven vrouw. Naast al deze zoons werden Pelops en Hippodamia 5 nog de trotse ouders van vier dochters met de namen: Astydamia 1, Lysidice 1, Nicippe 1, en Eurydice 8. Al deze dochters werden door Pelops uitgehuwelijkt aan zoons van Perseus 1 en Andromeda. Vanwege de vloek van Myrtilus zouden velen van zijn kinderen een ongelukkig leven lijden, en vaak met moord en doodslag te maken krijgen.

Koning Peloponnesus

Vanuit zijn koninkrijk in Pisa breidde Pelops zijn rijk van lieverlee uit en veroverde vele gebieden die voorheen Apia en Pelasgiotis genoemd werden. Als hij het hele schiereiland in zijn bezit heeft geeft Pelops dit gebied een nieuwe naam en noemde het, naar zichzelf, Peloponnesus. Met de door hem overwonnen tegenstanders gaat Pelops niet zachtzinnig om en brengt velen van hen om het leven. Zo hakt hij de koning van Arcadie in stukken nadat hij oorlog voerde met Stymphalus en het hem niet lukte om de streek te veroveren. Ook wanneer koning Laius 1 zijn bastaardzoon Chrysippus 2 ontvoert reageert Pelops met geweld en begint een oorlog tegen Laius 1. Pelops wint de strijd en neemt zijn zoon mee terug naar huis, maar kan niet voorkomen dat dan Poseidon zijn oog op de jongen laat vallen.

Gevreesd en gerespecteerd

Zo werd Pelops de sterkste van alle koningen op de Peloponnesus, door zowel zijn rijkdom als het gebied dat hij bezat, maar ook door de grote aantallen kinderen die hij voortbracht. Om zijn dynastie zeker te stellen stelde Pelops zijn zoons aan als heersers over een bepaalde streek waardoor hij nog meer gevreesd, maar ook gerespecteerd werd in heel het land. Wanneer Pelops aan het eind van zijn leven sterft, stelt Heracles in Olympia mede voor hem de Olympische spelen in, en richt na afloop een altaar voor Pelops op. Vele jaren later zijn zelfs de beenderen van Pelops nog van belang voor de Grieken tijdens de Trojaanse Oorlog. Volgens een bepaald orakel waren de beenderen van zijn lichaam nodig voor de muren van Troje om de Grieken de overwinning op de Trojanen te bezorgen.

Stamboom:

Tantalus 1 Dione 4 Oenomaus 3 Sterope 4 / Evarete
Pelops Hippodamia 5
Alcathous 3, Atreus, Copreus, Hippalcimus, Pittheus, Thyestes 1, Troezen 1, Sciron, Astydamia 1, Lysidice 1, Nicippe 1, Eurydice 8

Tantalus 1 Dione 4 - -
Pelops -
Chrysippus 2

Bronnen:

©2015 Maarten Hendriksz