Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Persephone 1 - Kore - Prosperina

Afstamming

Persephone 1, die ook wel Kore (Meisje) wordt genoemd, is een dochter van Oppergod Zeus die hij bij zijn maagdelijke zus Demeter verwekte nadat ze het graan ontdekt had. In minder gangbare mythen was niet Demeter haar moeder, maar Onderwereldgodin Styx. Demeter liet haar dochter, na de geboorte, verzorgen door de Nimf Electra 1. Die brengt met de kleine Persephone 1 toen ze de wieg ontgroeid was, een bezoek aan Zeus om hem zijn dochter te tonen, en zette het meisje op zijn schoot om met haar te spelen. Zo werd Persephone 1 grootgebracht door de liefdevolle Electra 1, die zowel de voogd als de vriendin van het meisje werd. Maar ook Demeter is dol op haar Persephone 1 en waakt over haar enige kind als een felle tijgerin.

Schaking Persephone 1

Vrijers op de kust

De nog onschuldige Persephone

Naarmate de jaren voortschreden groeide Persephone 1 op tot een ware schoonheid en begonnen gedachten over mannen en het huwelijk haar geest te beheersen. Maar terwijl ze naar een echtgenoot verlangde was ze ook bang om aan de trouwbelofte te voldoen en haar maagdelijkheid te verliezen. De mannelijke Goden hadden ook in de gaten dat Persephone 1 tot een mooie vrouw was uitgegroeid, en begonnen het huis van Demeter veelvuldig te bezoeken. Zo dingen Ares 1 en Apollo naar de hand van Persephone 1 en bieden Demeter beiden een groot grondgebied aan als ze haar dochter als vrouw aan een van hen wilde schenken.

Verleiding door Zeus

Maar ook Zeus raakt onder de betovering van zijn eigen dochter toen hij haar maagdelijke schoonheid bespeurde. Blind van passie staarde hij naar haar naakte lichaam als ze een bad nam en werd een slaaf van haar boezem. Hij weigert om nog het bed te delen met Hera, of een van de andere Onsterfelijken, en heeft alleen maar oog voor de mooie Persephone 1. Dan kan hij zich niet langer beheersen en besluit het bed met zijn dochter te delen. Om haar niet af te schrikken verandert hij zich in een slang, glijdt langzaam op zijn dochter af en wiegt Persephone 1 met zijn hypnotiserende ogen in slaap. Vervolgens doet hij wat alle mannen bij vrouwen doen en raakt Persephone 1 zwanger. Negen maanden later baart zij, zonder dat haar moeder er erg in had, een gehoornde zoon die ze Dionysus 1 of Zagreus noemde. De jongen was echter geen lang leven beschoren en werd al snel verscheurd door de Titanen, tijdens de strijd om de macht over de wereld.

Schuilplaats

Demeter had van dit alles niets gemerkt, was bang dat haar dochter door één van de Goden geschaakt zou worden, en gaat op zoek naar een plek om haar dochter voor de buitenwereld te verbergen. Uiteindelijk vindt ze een geschikte plek op Sicilië en laat haar dochter daar achter met Electra 1 en Calligenia, haar eigen kindermeisje, om over Persephone 1 te waken. Die leerden haar hoe ze het spinnewiel moest bedienen om draden wol te maken, en brengen vele dagen in onbezorgdheid op het eiland door, terwijl ook vele Nimfen op bezoek kwamen om samen bloemen te plukken. Dit stille geluk zou echter niet lang duren omdat Zeus, in het verleden, zijn dochter Persephone 1 als vrouw had beloofd aan Onderwereldgod Hades, op aandringen van Atropus, de oudste van de drie Moiren. Dus geeft hij Aphrodite opdracht om Persephone 1 naar een weide te lokken, zodat Hades haar kan schaken en meevoeren naar de Onderwereld.

Bezoek van Aphrodite

Zo brengt Aphrodite, in gezelschap van Artemis en Athena die nergens van wisten, een ‘beleefdheidsbezoek’ bij Persephone 1, die op dat moment het huis aan kant maakte omdat haar moeder elk moment kon terugkeren van een bezoek aan haar eigen moeder Rhea. Met een stralende glimlach op haar gezicht wekt Aphrodite bij aankomst onmiddellijk een schijn van vreugde, kust Persephone 1 vele keren, en klaagt dat Demeter haar mooie dochter zo eenzaam had verborgen waardoor ze zich niet bij de andere Godinnen kon voegen. Nadat ook Artemis en Athena haar hebben begroet stelt Aphrodite op slinkse wijze voor om bloemen te gaan plukken in de weide van Henna. Door haar hartstocht overtuigde ze Persephone 1 en gaan ze met z’n vieren, in gezelschap van een groot aantal Nimfen op weg naar de met heerlijk mals gras bedekte heuvels. Vrolijk lachend en zingend gaan ze aan de slag, plukken mandenvol bloemen, en vermaken zich uitstekend terwijl ze op hun gemak door de velden wandelden.

Schaking door Hades

De schaking van Persephone

Maar dan klinkt er plotseling een enorm gebrul in de lucht, begon de aarde te bewegen, en overviel een duisternis de eerst nog stralende lucht. De Nimfen vluchtten van angst alle kanten op, en ook de drie Godinnen staan verstard van schrik terwijl ze door de duisternis niet kunnen zien wat er gebeurt. Alleen Persephone 1 ziet hoe de grond voor haar plotseling openbarst en Onderwereldgod Hades in zijn wagen naar boven komt. Voordat ze iets kan zeggen pakt hij Persephone 1 beet en trekt haar in zijn wagen, om daarna onmiddellijk weer op weg te gaan naar zijn duistere rijk. Alleen de Najade Cyane 1 zag wat er gebeurde en probeert Hades tegen te houden, maar kan niet voorkomen dat Persephone 1 wordt weggevoerd. Hoewel Persephone 1 nog net de Godinnen om hulp kan smeken voordat de aarde zich boven haar sluit, kunnen ook die, vanwege de duisternis niets uitrichten, en klaagt Persephone 1 uiteindelijk tegen haar vader Zeus: ‘Waarom heb je geen bliksems geworpen, vader? Was het jouw wil om je dochter aan de wrede schaduwen uit te leveren? Wordt je dan niet door liefde bewogen en heb je geen gevoel als vader?

Troostende woorden

Terwijl de tranen over haar wangen lopen zegt Hades met vriendelijke stem: ‘Stop met jezelf zo te kwellen, Persephone 1. Je gaat trouwen met een man die jou niet onwaardig is, en heerst over de oneindige leegte in de Onderwereld. Je bent het licht van de dag niet kwijt, want ik bezit andere sterren, en je zult je verwonderen over de pracht van de Elyzeese Velden en haar gezegende bewoners. Daar zijn zachte weiden en eeuwig bloeiende bloemen, zoals Henna die nooit produceerde. Daar is bovendien een waardevolle boom in de groene bossen waarvan de gebogen takken glanzen van het levende erts, een boom aan jou gewijd. Je zult er koningin zijn van de herfst en steeds getooid gaan met gouden vruchten. Aan jouw voeten zullen koningen knielen, ontdaan van hun pracht, want de dood maakt iedereen gelijk en je zal straf uitdelen aan schuldigen of rust aan de deugdzamen. Het water van Lethe zal jou gehoorzamen en de Moiren zullen je dienstmeiden zijn.’ Zo sprekend probeerde Hades Persephone 1 te troosten terwijl hij zijn paarden steeds dieper de aarde in dreef.

Huwelijk

Zodra ze in de Onderwereld arriveren, komen de schaduwen naar voren en kijken met bewondering naar de prachtige bruid die Hades op zijn wagen had meegebracht. Vreugde vervulde het anders zo sombere rijk en wordt er een groot feest georganiseerd om het huwelijk van Hades en Persephone 1 te vieren. Eeuwigdurende straffen werden een moment onderbroken en er begon in de duisternis een vriendelijk licht te stralen. Aan het eind van het feest wordt Persephone 1 door Nyx naar de bruidskamer geleid, die het bed zegende met de band van het huwelijk die niet verbroken kon worden, terwijl de schaduwen hun stemmen verhieven om de huwelijkshymne te zingen. ‘Persephone 1, koningin van ons rijk, en u, Hades, laat verbindende slaap jullie bondgenootschap zijn. Beloof wederzijds trouw terwijl jullie elkaar omarmen. Gelukkig nageslacht zal jullie ten deel vallen. Natuur verwacht vreugdevol de Goden die nog geboren moeten worden. Geef de wereld een nieuwe goddelijkheid en Demeter de kleinkinderen waar ze naar verlangt.

Bevel Zeus

In de tussentijd zocht Demeter heel de wereld af naar haar dochter, en liet uit verdriet het graan niet meer groeien waardoor er een enorme hongersnood dreigde op aarde. Na lang zoeken ontdekt ze uiteindelijk waar haar dochter is en smeekt Zeus om Hades bevel te geven Persephone 1 weer naar de bovenwereld te brengen. Door de dreigende hongersnood stemt Zeus uiteindelijk toe, maar zegt erbij dat Persephone 1 alleen naar de bovenwereld kan terugkeren als ze in de Onderwereld niets heeft gegeten, want dat was een oude wet van de Lotsgodinnen waar zelfs hij niets aan kon veranderen. Vervolgens stuurt hij Hermes naar Hades om hem te overreden zijn vrouw weer naar boven te sturen, omdat er anders in de toekomst geen nieuwe zielen meer naar de Onderwereld zouden komen, vanwege het uitsterven van de mensheid door de hongersnood.

Terugkeer

Persephone in de Onderwereld

Als Hades de boodschap van Zeus hoort, begrijpt hij met welk dilemma zijn broer zit, en geeft Persephone 1 uiteindelijk toestemming om naar de bovenwereld terug te keren. Bij het afscheid zegt hij regen haar: ‘Persephone 1, ga nu naar je moeder, wees niet zo terneergeslagen, en voel vriendelijkheid voor mij in je hart. Ik ben geen ongepaste man voor jou onder de onsterfelijke Goden, want ik ben een broer van Zeus.’ Nadat hij dit had gezegd sprong Persephone 1 van blijdschap op, maar gaf Hades haar steels een zaadje van de zoete granaatappel te eten. Vervolgens stapt ze in de wagen van Hermes die Persephone 1 snel naar Demeter bracht. Zodra ze haar moeder ziet vliegt Persephone 1 op haar af en sloeg haar armen om de nek van Demeter. Hoewel het hart van Demeter overliep van vreugde voelde ze toch een bepaalde ongerustheid en vroeg: ‘Mijn lieve kind, vertel me, weet je zeker dat je geen voedsel hebt gegeten terwijl je beneden was? Want als je dat wel hebt gedaan moet je terugkeren naar de Onderwereld!

Oordeel Zeus

Dan biecht Persephone 1 op dat ze een pit van de granaatappel heeft gegeten, en beseft dat ze terug moet keren naar de Onderwereld. Hevig teleurgesteld valt ze haar moeder jammerend in de armen, maar wordt haar verdriet gedeeltelijk weggenomen door Zeus. Die had bemiddeld met Hades, en met hem afgesproken dat Persephone 1 de helft, anderen schrijven een derde deel, van het jaar in de Onderwereld moet wonen, als vrouw van Hades, maar de andere helft van het jaar bij haar moeder mocht blijven. Zo keerde Persephone 1 terug naar de Onderwereld maar kwam elk voorjaar weer naar boven. Dan komen alle gewassen, planten en bloemen weer tot leven, terwijl ze tijdens haar afwezigheid in de bodem hadden gesluimerd, en werd de wereld weer getooid met een uitbundige groei van de gewassen en een uitzonderlijke kleurenpracht van de omhoogschietende bloemen.

Godin Onderwereld

Koningin in de duisternis

Tijdens de periode dat Persephone 1 in de Onderwereld verblijft, woont ze samen met haar man Hades in een ijzeren huis dat door Hephaistus was gebouwd, en ontpopt zich tot een huiveringwekkende Godin. Net als Hades spreekt ze recht over de nieuw aangekomenen, en kan even genadeloos zijn als er straffen moeten worden uitgesproken. De levende mensen beginnen Persephone 1, net als Hades, te vrezen en worden er voor haar en Demeter in Eleusis met veel geheimzinnigheid omgeven erediensten gehouden. Bovendien groeit er bij de toegang tot de Onderwereld een bos, vlakbij het Meer van Avernus, dat aan Persephone 1 gewijd werd, en een tempel stond die werd bewoond door haar priesteres Sibyl. Levende mensen konden alleen in de duisternis afdalen als men, met toestemming van Sibyl, een zeldzame tak met gouden bladeren wist te vinden en die naar Sibyl bracht als passend geschenk voor de Onderwereldgodin.

Adonis

Hoewel Persephone 1 vrede had gesloten met Hades, en als zijn vrouw kuis met hem samenwoonde, is ze niet ongevoelig voor andere mannen. Wanneer de verliefde Aphrodite Adonis, verborgen in een kist, naar de Onderwereld brengt staat ook Persephone 1, zodra ze jongen zag, direct in vuur en vlam voor de beeldschone jongeling. Ze weigert dan ook om Adonis aan Aphrodite terug te geven en wil hem voor zichzelf houden. Daarop gaan Aphrodite en Persephone 1 naar Zeus en vroegen hem een beslissing te nemen wie hij Adonis gunde. Calliope, de door Zeus aangewezen rechter, besliste dat beide Godinnen hem één derde deel van het jaar mochten bezitten en Adonis zelf over het laatste deel mocht beslissen. Zo brengt Persephone 1 tijdens de haar toegewezen periode vele gelukkige dagen door met de mooie jongen op Sicilië , maar ging als kuise vrouw, niet zover als Aphrodite, terwijl ook Adonis een voorkeur had voor Aphrodite. Maar aan haar geluk kwam al snel een eind toen Adonis stierf tijdens de jacht, en in een Anemoon veranderde.

Psyche en Alcestis

Kort daarna komt Psyche, met een doosje in haar handen, in de Onderwereld op bezoek bij Persephone 1 met een boodschap van Aphrodite. Terwijl het meisje als smekeling aan haar voeten gaat zitten, en weigert iets van het door Persephone 1 aangeboden heerlijke voedsel te eten, zegt ze tegen de Godin: ’Aphrodite verzoekt om iets van uw schoonheid in dit doosje te stoppen. Want al haar schoonheid is vergaan vanwege het verdriet over de dood van Adonis.’ Ontdaan door de herinnering aan de mooie Adonis, doet Persephone 1 wat Psyche vraagt, en vult op geheimzinnige wijze het doosje, waarna ze Psyche terugstuurt naar de levenden. Ook wanneer Alcestis, die uit liefde voor haar man Admetus 1 vrijwillig was gestorven, aankomt in de Onderwereld wordt zij door Persephone 1 levend teruggestuurd. Volgens een andere mythe werd Alcestis echter uit de Onderwereld gehaald door Heracles, nadat hij een gevecht om haar met Hades had geleverd.

Orpheus en Eurydice 1

Orpheus bij Persephone en Hades

Wanneer Orpheus naar de Onderwereld komt, uit liefde voor zijn gestorven vrouw Eurydice 1, smeekt hij Persephone 1 en Hades diepbedroefd om zijn geliefde vrouw terug te sturen. Om zijn woorden kracht bij te zetten zingt en speelt hij prachtig voor het vorstenpaar. Betoverd en ontroerd door het lied stemmen de twee in, en mag Eurydice 1 terugkeren, onder de voorwaarde dat Orpheus niet omkijkt naar zijn vrouw voordat hij thuis is aangekomen. Dolgelukkig gaat de zanger op weg en kijkt voordat hij boven is toch achterom. Dan zijn Persephone 1 en Hades onverbiddelijk en trekken Eurydice 1 terug naar hun duistere wereld en geven Orpheus geen toestemming meer om opnieuw in de Onderwereld at te dalen.

Pirithous 1

Maar soms komen er ook mensen met andere bedoelingen naar de duisternis. Zo komt Pirithous 1 eens, in gezelschap van Theseus, naar beneden met de bedoeling om Persephone 1 tot zijn vrouw te maken. Onbeschaamd vraagt hij aan Hades om haar hand, die uiteraard woedend wordt over zoveel argeloosheid en het tweetal in de boeien slaat om hen te laten martelen door de Erinyen. Enig tijd later komt de halfbroer van Persephone 1, Heracles, naar de Onderwereld om, in opdracht van Eurystheus, de hellehond Cerberus 1 op te halen. Dan smeken de twee gevangenen hem om hulp en smeekt Heracles bij zijn halfzus Persephone 1 om hen vrij te laten. Tot verbazing van iedereen geeft Persephone 1 toestemming om Theseus mee te nemen, maar moet Pirithous 1 achterblijven vanwege zijn goddeloosheid om haar ten huwelijk te vragen, en een eeuwig durende straf ondergaan.

Overige stervelingen

Zo vond Persephone 1 haar draai in de Onderwereld en liet af en toe haar invloed gelden in de Onderwereld om over het leven, of de dood, van een sterveling te beslissen. Zo schenkt ze de gestorven ziener Tiresias het vermogen om zijn verstand te blijven gebruiken na zijn dood, terwijl alle andere schimmen geestloos moeten rondzwerven. Om onduidelijke reden verandert ze de Nimf Mentha in een perpemuntblad vanwege de dood van Adonis. Voor de verliefde Protesilaus pleit ze bij Hades om hem terug te sturen naar de wereld der levenden, en staat ze de levende Odysseus en Aeneas toe om met hun gestorven vaders te spreken in haar duistere rijk. Ten slotte veranderde Persephone 1 de meisjes Metioche en Menippe 3 in kometen, nadat ze zelfmoord hadden gepleegd vanwege de dood van hun vader Orion. De Onderwereld raakt alleen in beroering wanneer de Giganten de Olympus aanvallen en gaat ze samen met Hades in zijn wagen naar boven om Zeus bij te staan in de strijd.

Stambomen:

Zeus Demeter / Styx Cronus Rhea
Persephone 1 Zeus
Dionysus 1 (Zagreus / Sabazius)

Zeus Demeter / Styx Cronus Rhea
Persephone 1 Hades
-

Bronnen:

©2015 Maarten Hendriksz