Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Proetus 1

Proetus 1 is de zoon van koning Abas 3 uit Argos en diens vrouw Aglaia 3. Zijn tweelingbroer is Acrisius 1 waarmee hij al in de schoot van zijn moeder ruzie maakt. Tegen de tijd dat ze volwassen worden vechten de broers een oorlog uit over het koningschap van Argos en vinden tijdens die strijd het schild uit. Volgens een minder gangbare mythe kregen de twee broers ruzie omdat Proetus 1 eens Danae, de dochter van zijn broer, verleidde en haar zwanger maakte van Perseus 1. Na een jarenlange strijd wordt Proetus 1 uiteindelijk door zijn broer verslagen en door hem uit Argos verjaagd.

Steun van Iobates

Proetus 1 vlucht naar Lycia, waar koning Iobates hem opvangt en zijn dochter Stheneboea, die ook wel Antia wordt genoemd, als vrouw schenkt. Daarna vertelt Proetus 1 aan Iobates dat hij door zijn tweelingbroer uit Argos is verjaagd, en besluit Iobates zijn kersverse schoonzoon te steunen. Hij brengt een leger op de been en gaat daarmee op weg naar Argos. Zodra Iobates en Proetus 1 daar aankomen bezetten ze de stad Tiryns, en laten er een stevige muur omheen bouwen door de Cyclopen. Zodra de muur gereed is, en de stad goed verdedigbaar, sluit Proetus 1 vrede met zijn tweelingbroer en keert Iobates terug naar Lycia.

Huwelijk en kinderen

De waanzinnige vrouwen uit Thebe

In Argos krijgen Proetus 1 en Stheneboea drie dochters die ze Lysippe 1, Iphinoe 1 en Iphianassa 3 noemen. Zodra de meisjes volwassen zijn worden ze echter met waanzin geslagen omdat ze de riten van Dionysus 2 weigeren te aanvaarden. Anderen zeggen dat ze waanzinnig werden omdat ze het houten beeld van Hera te weinig eer bewezen. In hun waanzin dwalen ze rond door Argos, trekken verder naar Arcadië en de rest van de Peloponnesus, waar ze volkomen onverzorgd door de verlaten gebieden zwierven.

Waanzinnige dochters

Uiteindelijk belooft de ziener Melampus 1 aan Proetus 1 om de meisjes te genezen van hun waanzin, maar wil als tegenprestatie een derde van zijn koninkrijk hebben. Als Proetus 1 weigert zoveel te betalen voor de behandeling worden de meisjes nog waanzinniger, en verlaten ook de overige vrouwen in Argos hun huizen, die hun eigen kinderen doden en naar onbewoond gebied trokken. Nu de ramp zo groot werd was Proetus 1 wel bereid om de hoge prijs aan Melampus 1 te betalen. Maar die eiste nu een nog hogere prijs. En zei dat ook zijn broer Bias 4 een even groot gebied moest krijgen om over te regeren. Proetus 1 werd bang dat als hij weer weigerde de prijs voor de behandeling van zijn dochters nog hoger zou worden, en ging akkoord.

Genezing

Daarop nam Melampus 1 de sterkste jongemannen van Argos mee en joeg onder luid gehuil, en een soort bezeten dans, de vrouwen vanuit de bergen naar Sicyon. Tijdens die achtervolging overleed de oudste dochter van Proetus 1, Iphinoe 1. De anderen kwamen door de behandeling van Melampus 1 weer tot hun verstand en ondergingen het reinigingsritueel. Dankbaar voort hun redding huwelijkt Proetus 1 vervolgens zijn overgebleven twee dochters uit aan Melampus 1 en Bias 4, en geeft hen ieder ook het afgesproken derde deel van zijn rijk. Bovendien richtte hij in Arcadië twee heiligdommen op voor de godin Artemis.

De leugen van Stheneboea

Zo herneemt het normale leven weer zijn beloop en raakt Stheneboea opnieuw zwanger. Ditmaal beviel ze van een zoon die ze Megapenthes 1 noemden. Jaren later vangt Proetus 1 de jonge Bellerophon op in zijn huis, nadat die, vanwege een bloedschuld, uit zijn land moest vluchten. Hij reinigt de jongen ritueel en laat hem bovendien in zijn paleis wonen. Maar op een dag komt Stheneboea bij Proetus 1, vertelt hem dat Bellerophon heeft geprobeerd haar te verleiden, en vraagt Proetus 1 om Bellerophon te doden. In werkelijkheid heeft ze zelf geprobeerd Bellerophon te verleiden maar weigerde hij op haar avances in te gaan.

List van Proetus 1

In zijn woede over de schending van zijn vrouw, doodde Proetus 1 bijna Bellerophon. Maar hij kon zich nog net op tijd beheersen, en besluit een list toe te passen. Hij geeft Bellerophon een dichtgevouwen schrijftafeltje en vraagt hem deze boodschap naar zijn schoonvader Iobates in Lycia brengen. De boodschap vermeldde de ‘wandaden’ van Bellerophon en gelijktijdig het verzoek om de jongeman te doden voor zijn wandaad. Nietsvermoedend voldoet Bellerophon aan het verzoek van Proetus 1 en vertrekt naar Lycia. Uit schaamte en angst dat Proetus 1 haar leugen zou ontdekken pleegde Stheneboea kort na zijn vertrek zelfmoord.

Stamboom:

Abas 3 Aglaia 3 Iobates / Aphidas 1 - / -
Proetus 1 Stheneboea
Lysippe 1, Iphinoe 1, Iphianassa 3, Megapenthes 1

Abas 3 Aglaia 3 Acrisius 1 Eurydice 4 / Aganippe
Proetus 1 Danae
Perseus 1

Bronnen:

©2015 Maarten Hendriksz