Namen Dieren Geografie Gebeurtenissen Sterrenbeelden Bronnen

vorige pagina

volgende pagina

Teucer 1

Teucer, de boogschutter

Teucer 1 is de bastaardzoon die Telamon verwekte op het eiland Salamis bij Hesione 2, nadat hij haar als slavin van Heracles had gekregen tijdens diens veldtocht tegen Troje. Hoewel het geen officiële zoon is neemt Telamon Teucer 1 toch in zijn huis op, en brengt hem samen met de oudere, en zijn officiële zoon, Ajax 1 groot. De twee jongens groeien op tot strijdlustige jongemannen en gaan ook samen naar Sparta om Tyndareus de hand van diens stiefdochter Helena te vragen, die was uitgegroeid tot een prachtige schoonheid. Haar schoonheid is echter zo groot dat vele andere jongemannen ook op dat idee gekomen zijn. Tyndareus is bang dat hierdoor strijd zal ontstaan en laat alle prinsen, op advies van Odysseus, zweren dat ze te hulp zullen snellen als de huwelijkse staat van de uitverkoren bruidegom door iemand anders niet gerespecteerd wordt.

Vrijer Helena

Ook Teucer 1 legt deze eed af maar gaat, net als Ajax 1, met lege handen naar huis wanneer Tyndareus Menelaus uitkiest als bruidegom voor Helena. Enige jaren later wordt Helena geschaakt door de Trojaan Paris, en roept Menelaus, samen met zijn broer Agamemnon, alle jongemannen op die de eed bij Tyndareus hebben afgelegd, om deel te nemen aan een strafexpeditie tegen Troje, en zoveel mogelijk soldaten en schepen mee te nemen. Gebonden door hun eed geven Teucer 1 en Ajax 1 gehoor aan de oproep, en gaan elk met twaalf schepen vol soldaten uit Salamis naar de haven van Aulis om zich bij het leger van de Grieken te voegen.

Trojaanse Oorlog

De stad werd echter omgeven met een hoge en onneembare muur waardoor de Grieken gedwongen werden om vele jaren strijd te leveren. Gedurende de eerste jaren van de Oorlog ontwikkelde Teucer 1 zich tot een uitstekende boogschutter en vocht hij meestal samen met zijn broer. Terwijl Ajax 1 zijn grote schild langzaam ronddraaide loerde Teucer 1 daarachter naar een slachtoffer om een pijl af te schieten. En als hij de man getroffen had zocht Teucer 1 snel weer dekking achter het stevige schild van Ajax 1. Zo weten de broers de strijd negen jaar lang te overleven en breekt het tiende jaar van de Oorlog op het moment dat de Trojanen het bestand verbraken, na het duel tussen Menelaus en Paris. Tijdens die gevechten schiet Teucer 1 de Trojaan Aretaon met een van zijn pijlen neer.

Lof van Agamemnon

Enkele dagen later, als de Trojanen met steun van Zeus oprukken en de Grieken bedreigen, verweert Teucer 1 zich dapper en schiet Orsilochus 2, Ormenus 1, Ophelestes 1, Daetor, Chromius 4 Lycophontes 1, Amopaon en Melanippus 1 achter elkaar neer met zijn pijlen terwijl hij bij zijn broer schuilt. Dan stapt legerleider Agamemnon, die alles gezien heeft, op hem toe en zegt: ‘Teucer 1 mijn vriend, blijf schieten zoals je nu doet, en je zult de Grieken nog redden om zo roem brengen over je vader Telamon. Als Zeus het mij ooit vergunt om Troje met de grond gelijk te maken zal ik je, na mij, de eerste keus geven om een mooie prijs te nemen.' Hierop antwoordt Teucer 1, ‘Mijn beste Agamemnon, waarom een willig paard nog de sporen geven. Zonder te rusten doe ik al wat ik kan, vanaf het moment dat we hen terugdreven naar de stad. Ik heb kans op kans gezocht om Trojanen neer te leggen, maar bij die dolle gek van een Hector wil het maar niet lukken.’ En Teucer 1 is nog niet uitgesproken of hij schiet opnieuw een pijl op Hector af. Maar opnieuw mist hij hem, en komt de pijl in de borst terecht van een andere zoon van Priamus, Gorgythion. Door diens zware helm kikt zijn hoofd opzij en is dood voor hij op de grond valt.

Gewond

Opnieuw legt Teucer 1 aan en schiet. Deze keer weert Apollo de pijl van Hector af waardoor Archeptolemus, de wagenmenner van Hector, in de borst getroffen wordt en dood uit de wagen valt. Hector is woedend en gaat lopend op Teucer 1 af, waarbij hij een grote steen van de grond pakt en naar Teucer 1 smijt. Net als Teucer 1 een nieuwe pijl heeft aangelegd raakt de steen zijn schouder. Zijn vingers en pols werden verdoofd door de klap, valt op zijn knieën, en laat hij de boog van schrik uit zijn handen vallen. Ajax 1 had echter gezien wat er gebeurde, en ging snel over zijn halfbroer heen staan, om hem met zijn schild te beschermen. Kreunend en steunend wordt Teucer 1 even later door Mecisteus 2 en Alastor 1 weggedragen naar het scheepskamp om hem daar te laten verzorgen. Gelukkig blijken de verwondingen mee te vallen en gaat Teucer 1 terug naar het strijdtoneel.

Strijd scheepskamp

Strijd om het scheepskamp

Intussen zijn de Grieken teruggedrongen in hun kamp en vallen de Trojanen de poorten in de muur om het scheepskamp aan. Even later wordt Teucer 1 en Ajax 1 door Menestheus 1 gevraagd om hulp te bieden bij de verdediging van één van de poorten. Langs de binnenkant van de muur gaan ze naar de poort en treffen daar de machtige voorhoede van de Lyciërs aan, die massaal aanvallen. Snel mengen de broers zich in de strijd, en als de Lyciër Glaucus 1 met zijn speer wil aanvallen schiet Teucer 1 hem een pijl in zijn onbeschermde arm waarna Glaucus 1 het strijdtoneel moet verlaten. Ook als Sarpedon 1, met zijn blote handen, een bres in de muur maakt waar de Trojanen doorheen kunnen, schiet Teucer 1 opnieuw een pijl af, en treft Sarpedon 1 op de riem van zijn schild. De Lyciër schrikt terug waarna Ajax 1 op hem afgaat. Uiteindelijk slagen de Trojanen erin om door de muur te breken en vluchten de Grieken naar hun schepen.

Hulp van Poseidon

Dan krijgt Poseidon medelijden met de in het nauw verkerende Grieken, en besluit om hen te helpen. Als eerste moedigt hij Teucer 1 aan om vol te houden, en spoort de Grieken aan om de Trojanen fel weerstand te bieden. De Grieken krijgen weer moed en grijpt Teucer 1 zijn lans. Hij treft Imbrius, de zoon van Mentor 1, onder het oor waarna deze dood ter aarde stort. Gretig stormt Teucer 1 op hem af om zijn wapenuitrusting te stelen. Hector smijt op dat moment zijn speer naar hem toe die Teucer 1 maar net kan ontwijken, en dus onverrichter zake terug moet keren tussen de Griekse gelederen. Zo woedt er een bloedige strijd binnen het scheepskamp waarbij Poseidon langzaamaan de kansen in het voordeel van de Grieken weet om te buigen. Teucer 1 weet met zijn lans opnieuw twee Trojanen, Prothoon en Periphetes 1, in het stof te laten bijten.

Ingrijpen van Zeus

Dan grijpt Zeus in en keren de kansen in het voordeel van de Trojanen. Apollo wordt naar het strijdtoneel gestuurd en worden de Grieken teruggedrongen naar hun schepen. Dicht opeengedrongen wachten ze de aanval bij hun schepen af. De aanval is echter zo hevig dat de Grieken op hun schepen worden teruggedreven. Op dat moment zegt Ajax 1 tegen zijn halfbroer, ‘Die lelijke Hector heeft onze trouwe vriend Lycophron 1 gedood. Pak snel je boog weer op en schiet die Trojanen neer, anders overleven we deze aanval op ons schip niet.’ Dan gaat Teucer 1 snel naast Ajax 1 staan en begint op de aanvallende Trojanen te schieten. De eerste die hij trof was Cleitus 1, de wagenmenner van Polydamas. De pijl komt in zijn nek terecht en Cleitus 1 blaast zijn laatste adem uit terwijl hij uit de wagen valt.

Strijd bij de schepen

Hector was de volgende op wie Teucer 1 mikte. Maar net op het moment dat hij wil schieten laat Zeus zijn boogpees breken. Huiverend zegt Teucer 1 dan tegen Ajax 1, ‘Een demon heeft zojuist mijn boogpees laten breken die ik vanmorgen nog nieuw heb aangebracht.’ Hierop reageert Ajax 1, ‘Het is niet anders, mijn vriend. Laat je boog maar liggen en pak een lange lans. Snoer een schild om je schouders en ga op de Trojanen af terwijl je onze mannen aanvoert. Ze mogen ons dan nu de baas zijn maar we kunnen de Trojanen op zijn minst laten zien dat we nog kunnen vechten. Ze zullen onze schepen duur moeten betalen.’ Teucer 1 geeft gehoor aan deze woorden en pakt een schild van vier lagen leer, zet een helm op zijn hoofd en pakt een lange lans.

Doden of gedood worden

In de strijd wordt even later de Griekse arts Machaon gedood en roept Teucer 1 tegen zijn mannen: ‘Aanvallen, Grieken, en deins niet terug voor die Trojanen terwijl ze proberen Machaon naar hun stad te slepen. Kom, laten we moedig de vijand tegemoet treden om onze gedode vriend te redden, of er zelf naast neervallen. Plicht eist dat we vrienden verdedigen, en hen niet als prooi voor vreemdelingen achterlaten. De overwinning wordt niet behaald zonder zweet of zwoegen!’ Maar al zijn gezwoeg kan niet voorkomen dat ze teruggedreven worden door Eurypylus 6. Dan treft Teucer 1 met enorme kracht het schild van Aeneas, maar werd de Trojaan gered door zijn dikke schild. Op dat moment sneuvelt ook Hippomenes 3, een goede vriend van Teucer 1. Terwijl het verdriet om zijn dood bij Teucer 1 toeslaat richt hij snel zijn lans op Agenor 1, de dader, maar mist het wapen zijn doel en treft Deiophontes in zijn oog. Daarna was de Phrygiër Zechis aan de beurt, terwijl even later ook Menoetes 5 aan zijn reis naar de Onderwereld begint.

Verschijning Patroclus 1

Patroclus verschijnt op het strijdtoneel

Ondanks alle inspanningen dreigen de Grieken toch de strijd te verliezen, maar komt plotseling Patroclus 1 met zijn Myrmidonen hen te hulp. Hij heeft van Achilles toestemming gekregen om weer deel te nemen aan de Oorlog. Als een stormram gaat hij tekeer onder de Trojanen, en jaagt hen het Griekse scheepskamp uit. Op de vlakte wordt wederom bloedig gestreden en de vijandelijkheden uiteindelijk, vanwege het invallen van de duisternis, gestaakt. Helaas moeten de Grieken vele doden betreuren, waaronder ook Patroclus 1, die door Hector was gedood. Achilles is hier zo boos en verdrietig over dat hij besluit om de volgende dag ook weer deel te nemen aan de Oorlog, en de Trojanen weer terugdrijft in hun stad.

Begrafenisspelen Patroclus 1

Daarna wordt Patroclus 1 begraven en organiseert Achilles na afloop Spelen ter ere van zijn gestorven vriend. Teucer 1 neemt deel aan de wedstrijd boogschieten en wordt als doel een wilde duif met een dun koord aan de mast van één van de schepen vastgebonden. ‘Wie de duif raakt met zijn pijl wint twintig bijlen.’ zegt Achilles tot de deelnemers. ‘Wie alleen het koord weet te raken, en niet de vogel, wint de tweede prijs.’ Teucer 1 mag als eerste schieten, maar omdat hij vergeet een schietgebedje tot Apollo te richten laat de God zijn pijl afzwenken en mist Teucer 1 de vogel, maar raakt wel het koord. Het koord breekt en de vogel vliegt weg. Onmiddellijk grijpt de tegenstander van Teucer 1, Meriones, diens boog en belooft Apollo een mooi offer. Hij schiet en raakt de vogel midden tussen de vleugels waarna het diertje ter aarde stort. De mannen juichen en Meriones neemt de eerste prijs in ontvangst terwijl Teucer 1 zich tevreden moet stellen met de tweede.

Dood Achilles

Korte tijd later arriveren de Amazonen om koning Priamus te steunen in zijn strijd tegen de Grieken, en brandt de strijd opnieuw los. Maar de ontketende Achilles weet ook deze strijdmaagden te doden, terwijl Teucer 1 de boogschutters aanvoerde. Zo komen er regelmatig bondgenoten naar Troje om Priamus te helpen, maar is de afloop elke keer hetzelfde vanwege de ontketende Achilles. Maar dan wordt Achilles, door toedoen van Apollo, door een pijl in zijn kwetsbare hiel geraakt, en sterft. De Grieken zijn ontroostbaar en organiseren voor hun belangrijkste strijder een grootse begrafenis. Net als bij Patroclus 1 worden ook nu Spelen georganiseerd waarbij Thetis, de moeder van Achilles, prachtige prijzen uitlooft voor de winnaars.

Wedstrijden

Als eerste staat een hardloopwedstrijd op het programma waar Teucer 1 en de kleine Ajax 2 zich als belangrijkste kandidaten voor de eindzege melden. Nadat Agamemnon hen het parcours heeft getoond snellen de mannen weg en is het lange tijd onzeker wie de snelste zal zijn. Maar toen ze het einddoel naderden, liet een God Teucer 1 struikelen over de wortels van een boom, waardoor hij zijn enkel flink bezeerde. Opgetogen schiet Ajax 2 hem voorbij en ging als eerste over de finish. Even later komt ook Teucer 1 strompelend aan, en wordt door zijn vrienden behandeld aan zijn voet die ze insmeerden met zalf, en daarna met banden omwikkelden om de pijn te verzachten. Hierna staat boogschieten op het programma en meldt Teucer 1 zich opnieuw aan. Ditmaal weet hij de wedstrijd, ondanks zijn pijnlijke enkel, wel te winnen en krijgt hij uit handen van Thetis een prachtige wapenrusting die eens van Troilus, een zoon van Priamus, was geweest en door Achilles gedood.

Dood van Ajax 1

Aan het eind van de wedstrijden zegt Thetis dat ze de wapenrusting van haar zoon aan de dapperste van alle Grieken wil schenken. Maar ze wil zelf niet kiezen wie dit is, en moeten de Grieken dit zelf besluiten. Onmiddellijk eisen Odysseus en Ajax 1 die op en ontstaat er tussen de twee een enorme woordenstrijd. Uiteindelijk beslist de legerleiding dat de wapenrusting aan Odysseus geschonken wordt en is Ajax 1 laaiend. In zijn woede wil hij die nacht een groot aantal Grieken doden, maar maakt de Godin Athena hem waanzinnig waardoor hij een groot aantal schapen doodt, terwijl hij zelf denkt Grieken te doden. De volgende ochtend komt Ajax 1 tot bezinning en beseft dan wat hij die nacht heeft gedaan. Vol schaamte over zijn daad besluit hij uiteindelijk zelfmoord te plegen en stort zich op zijn zwaard.

Weeklacht van Teucer 1

Zodra Teucer 1 zijn dode broer ontdekt is hij ontroostbaar slaakt bittere weeklachten: ‘O, Ajax 1, machtige ziel, waarom was je hart zo in de war, dat je moord en onheil over jezelf bracht? Kwam het omdat de Trojanen even een adempauze van ons kregen, en nu de Grieken kunnen doden nu jij er niet meer bent? Vanaf nu zal de oude moed versagen en is hun bescherming tegen onheil gevallen! Wat mij betreft, ik heb geen zin meer om naar huis te gaan, nu jij dood bent. Nee, ik verlang ernaar om nu ook te sterven, zodat de aarde mijn lijkwade vormt. Ik geef meer om jou dan om mijn ouders, als ze nog in leven zijn. O mijn roem en mijn held, waarom heb je dit toch gedaan! Onze vader Telamon zal me niet meer willen ontvangen als ik zonder jou thuiskom. Hij noemt me vast weer bastaard, of een lafaard, die zijn eigen broer verraden heeft en zal verbannen worden van Salamis.’ Als hij even later naar het zwaard kijkt, en ernaar verlangt om zich ook op de punt te storten, komt Odysseus naar hem toe en weet Teucer 1 met vriendelijke woorden te troosten, en ziet hij af van zijn zelfmoordplannen.

Laatste strijd

De vernietiging van Troje

Enkele weken later onthult Odysseus zijn plannen om Troje definitief op de knieën te dwingen, en verteld de Grieken over de list met het Houten Paard. De Grieken zijn onmiddellijk enthousiast voor het plan en melden vele van hen zich aan om in het Paard plaats te nemen. Ook Teucer 1 is één van degenen die zich aanmeldde en gekozen werd. Zo ging de Oorlog zijn laatste dag in en werd Troje volledig vernietigd nadat het Paard door de Trojanen hun stad in was gesleept, en de erin verborgen mannen ’s nachts heimelijk de poorten ontgrendelden waardoor het leger de stad in kon komen. Na de vernietiging worden de zoons van Ajax 1, die hij tijdens de oorlog bij Glauce 6 en Tecmessa 1 had verwekt, aan Teucer 1 gegeven die de jongens onder zijn hoede neemt.

Banneling

Zoals hij al verwachtte maakte Telamon hem heftige verwijten bij zijn terugkeer op Salamis over de dood van Ajax 1, en verbande hem van het eiland. Daarop verlaat Teucer 1 bedroefd het eiland en gaat op zoek naar een nieuw vaderland. Volgens de schrijver Euripides heeft hij vervolgens, in Egypte, nog een ontmoeting met de echte Helena, want de Goden hadden een schim van haar met Paris mee laten gaan naar Troje. Zij waarschuwt hem om zo snel mogelijk het land te verlaten omdat de plaatselijke koning alle vreemdelingen doodde. Uiteindelijk vestigde Teucer 1 zich op Cyprus, waar hij de stad Salamis stichtte en bleef wonen tot zijn dood. Volgens enkele schrijvers stamden de latere Anaxarette, en de familie van Nicocreon, van hem af.

Stamboom:

Telamon Hesione 2 - -
Teucer 1 -
-

Bronnen:

©2016 Maarten Hendriksz